Teknik İllüstrasyonda Klasik Grafiklerin Alternatifleri
Çubuk ve pasta grafik her veriye uymaz. Akışı, hiyerarşiyi ya da bir sayının adım adım birikip erimesini gösterirken ikisi de tıkanır. Alternatifleri saymak kolay; zor olan, hangisinin okumayı gerçekten kolaylaştırdığını ayırmak. Bazıları veriyi netleştirir, bazıları yalnızca ekranı süsler.
Grafik, estetik tercihten değil veri tipinden çıkar
Elindeki sayının davranışı hangi grafiği kullanacağını büyük ölçüde belirler. Bir yerden bir yere geçen miktarların grafiği ile bir bütünün iç içe parçalarının grafiği aynı olamaz.
- Sankey: kaynak ile hedef arasındaki geçişler. Bütçe dağılımı, dönüşüm hunisi, enerji akışı.
- Tree map: bir bütünün iç içe geçmiş payları. Kategori ve alt kategori aynı görselde durur.
- Şelale: bir başlangıç değerinden bitiş değerine artılarla eksilerle gidiş. Kâr zarar kırılımının doğal grafiğidir.
- Lollipop ve sıralı çubuk: uzun kategori listeleri. Çubuk kalabalığı yorucu olduğunda çizgi artı nokta okumayı hafifletir.
Kart diyagramlar ve piramit grafikler ise veri grafiği değil, düzen kararıdır. Karşılaştırma yaptırmazlar, sıralama ve gruplama sunarlar. Arayüzde işe yararlar, rapordaki sayıyı taşımazlar.
Üçüncü boyut ne zaman bilgi taşır
Neredeyse hiç. 3B pasta grafikte öne düşen dilim, perspektif yüzünden olduğundan büyük görünür; okuyucu bu bozulmayı zihninde düzeltemez. Klasik alternatif listelerinin çoğu bir yandan sadeliği ve erişilebilirliği önerir, bir yandan 3B pasta ile 3B çubuğu sıraya koyar. İkisi aynı anda olmaz.
Derinliğin hakkı verildiği yerler, verinin gerçekten üç değişkeni olduğu yerlerdir: arazi yüksekliği, hacim, yapısal model. Geri kalanında üçüncü boyut, okuyucunun iyi yaptığı işi (uzunluk karşılaştırmak) elinden alıp kötü yaptığı işi (açı ve hacim tahmini) yerine koyar. Bir yönetim panelinde 3B pastayı düz yatay çubuğa çevirdiğimde, "bu dilim neden bu kadar büyük görünüyor" tartışması aynı hafta bitmişti.
Tree map'in sessiz sınırı
Tree map oranı alanla gösterir, alan da otuz kırk kutuya kadar ölçeklenmez. Okuyucu en büyük iki üç kutuyu görür, kalanı renkli mozaiktir. Uzun kuyruğun kendisi mesajınsa sorun değil; ama "şu kategori şundan ne kadar büyük" sorusunu sordurmak istiyorsan sıralı çubuğa dön.
Aynı şey akış kanallı grafikler için de geçerli. Kalınlığı okutmak zordur, ince şeritler kaybolur. Beş altı seri güzel görünür, yirmi seri gürültüdür.
Araç seçimi bir bakım kararıdır
Excel ve PowerPoint tek seferlik, küçük veri için hâlâ en hızlısı. Illustrator, Affinity Designer ya da CorelDRAW yayına girecek, elle rötuşlanacak illüstrasyonlar için doğru yer. Flourish, Tableau ve Klipfolio şablon tabanlı; veri düzenli akıyorsa iş görür, sıra dışı bir gösterim istediğinde duvara toslarsın.
D3, Three.js ya da P5.js ile yazılmış bir grafik görsel değil yazılımdır. Veri şeması değiştiğinde güncellenir, tarayıcı sürümüyle test edilir, birinin sahiplenmesi gerekir. Bunu baştan bir modül gibi planla, sonra sürpriz olmaz. Statik bir SVG'ye hareket katmak içinse ayrı bir kütüphaneye gerek yok; birkaç satır CSS geçiş kuralı çoğu durumu karşılıyor.
Takip etmeye değer işler
Kaynak