Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı Gerçekte Ne Yapar?
UX tasarımcısının iş tanımı ilan metinlerinde hep aynı beş maddeyle çıkar karşımıza: bilgi mimarisi, etkileşim tasarımı, görsel tasarım, kullanılabilirlik, araştırma. Listede yanlış bir şey yok ama günün nasıl geçtiğini de anlatmıyor. Pratikte zamanın çoğu kimsenin listeye yazmadığı bir yerde geçiyor: neyin yanlış gittiğini bulmak ve bunu ekibe anlatmak.
Beş disiplin tek kişide toplanmaz
Büyük ekiplerde bilgi mimarisi ayrı bir insanın işidir, görsel tasarım ayrı birinin. Küçük yerlerde hepsi tek kişiye kalır ve ilanlar buna "çok yönlü olmak" der. Gerçekte olan şu: o kişi hangi disiplinden geldiyse zamanının çoğunu orada harcar. Görsel taraftan gelen biri tipografiyi cilalarken menü yapısı olduğu gibi durur, geliştirme tarafından gelen biri akışı düzeltip ekranın nefes almasını sonraya bırakır.
Bunu kusur değil, planlama verisi olarak görmek gerekiyor. Tek kişilik bir UX rolü açıyorsanız ürünün en zayıf yanı hangisiyse adayı oradan seçin; kalan disiplinleri çok yönlülük beklentisiyle değil, dışarıdan bir gözle kapatın.
Anket ne söylediklerini ölçer, test ne yaptıklarını
Beş kişiyle yapılan yarım saatlik bir kullanılabilirlik testini, yüz kişiye gönderilen bir anketten daha güvenilir bulurum. Anket cevabı bir hatırlama işidir ve üstelik kibarlık filtresinden geçer. Testte ise insan ekranın karşısında kalır; aradığı düğmeyi bulamadığı an sessizlik başlar, o sessizlik hiçbir anket sorusunda görünmez.
Anketin işe yaradığı yer var: kim oldukları, hangi cihazı kullandıkları, o işi neden yapmaya çalıştıkları. "Bu arayüz kullanışlı mı" diye sormak için değil.
Erken prototip ne kadar çirkinse o kadar iyi
Yüksek sadakatli bir prototipi masaya koyduğunuzda gelen geri bildirim renk ve yazı tipi üzerine olur. Kaba bir kutu çiziminde insanlar akışı tartışır, çünkü tartışacak başka şey yoktur. Bitmiş görünen bir şeye "burası baştan yanlış kurulmuş" demek zordur, hem söyleyen hem duyan için.
Gezinme, övgü almayan iş
Menü gruplaması ve breadcrumb doğru kurulduğunda kimse fark etmez. Yanlış kurulduğunda kullanıcı sitede nerede olduğunu bilmez, geri tuşuna basar ve genelde bir daha dönmez. Bu yüzden gezinme kararlarını estetik tartışmasının dışında tutmakta fayda var. Menüdeki bir maddenin adı, o maddenin ikonundan çok daha fazla iş görür.
Tasarımın geliştiriciye geçtiği yer
Ekranların çoğu mutlu senaryoda çizilir: veri gelmiş, liste dolu, kullanıcı adı kısa. Kodda ilk kırılan yerler bunlar değildir. Liste boş geldiğinde ne yazacak, istek zaman aşımına uğrarsa ekranda ne duracak, kullanıcının adı otuz karakterse başlık nereye taşacak?
Boş, hatalı ve yüklenirken durumlarını tasarım dosyasına eklemek yarım saat sürer. Eklenmediğinde aynı iş geliştiricinin masasında, çoğu zaman kimseye sorulmadan, ekrana sığdığı gibi çözülür. Arayüzlerdeki tutarsızlıkların iyi bir kısmı tam olarak buradan çıkar.
Kaynaklar