Mikro Anlar: Saniyelik Kararlar İçin Arayüz Tasarımı

Mikro an, kullanıcının telefonu eline alıp tek bir soruyu çözdüğü birkaç saniyedir. Bu sürenin dışına taşan her şey, tasarım olarak ne kadar iyi olursa olsun kullanıcıya ulaşmaz. Mesele ilgi çekmek değil, gecikme bütçesini tutturmak ve aranan cevabı tek adım ötede bırakmak.

Mikro an nedir, kısaca

Google 2015'te bu anları dört niyetle tanımladı: öğrenmek istiyorum, gitmek istiyorum, yapmak istiyorum, satın almak istiyorum. Tanımın işe yarayan tarafı niyet listesi değil, sürenin kendisi. Kullanıcı bu işi otobüs beklerken, kasada sıradayken, telefonu tek eliyle tutarken yapıyor. Sabırsız olmasının sebebi karakteri değil, içinde bulunduğu ortam.

Önce gecikme bütçesi

Kullanıcının bu işe ayırdığı süreyi on saniye kabul edin. Dört saniyede açılan bir sayfa bütçenin neredeyse yarısını yemiş olur; okumak, karar vermek ve dokunmak için geriye altı saniye kalır. Arayüzde yapılacak iyileştirmelerin çoğu bu tabloyu değiştirmez, çünkü sorun düğmenin rengi değil, düğmenin ne zaman ekrana geldiği.

Pratikte ilk bakılacak yer üçüncü parti script'ler, ikinci sırada ilk ekranı çizebilmek için beklenen veri isteği sayısı. Bir bayi bulma sayfasında il ve ilçe seçimini üç ayrı sunucu isteğine bağlı halde buldum, listeyi tek bir statik JSON'a alıp filtrelemeyi tarayıcıya taşıyınca aynı ekran bekleme hissi vermeden açıldı.

Yolculuk haritası burada yanıltıyor

Mikro anlar için sık verilen tavsiye, kullanıcı yolculuğu haritası çıkarmak ve her aşamaya bir dokunuş yerleştirmek. Harita kesintisiz bir gezinti varsayar: ana sayfa, kategori, ürün, sepet. Mikro anın tanımı ise tam tersi. Kullanıcı aramadan gelir, derindeki bir sayfaya düşer, cevabı alır ve çıkar. Huniye yerleştirilmiş aşamalı plan, ikinci aşamaya hiç gelmeyen birine göre kurgulanmış olur.

Daha işe yarayan varsayım şu: her sayfa giriş sayfasıdır. Sayfa kendi sorusunu tek başına cevaplamalı ve bir tane sonraki adım önermeli. İki adım önerdiğinizde seçim maliyeti başlar, üçüncüde kullanıcı geri tuşuna gider.

Tek ekranda biten iş

Mikro an tasarımının somut karşılığı kısa bir liste:

• Telefon numarası düz metin değil tel: bağlantısı, adres düz metin değil harita bağlantısı olsun; kullanıcı kopyalayıp yapıştırmasın.
• Form alanlarına autocomplete değerlerini yazın, tarayıcı adresi ve kart bilgisini kendisi doldursun.
• İşlemi yapmadan önce üyelik istemeyin; üyelik işlemden sonra da açılabilir.
• Kullanıcı geri dönüp geldiğinde sayfa kaldığı yerde olsun, filtreler sıfırlanmasın.

Bunların hiçbiri yeni fikir değil. Yine de mobil sitelerin çoğunda telefon numarası hâlâ seçilip kopyalanmayı bekleyen bir metin.

Hangi sayıya bakmalı

Mikro an ölçerken oturum süresi yanlış tarafı gösterir. Uzun oturum burada başarı değil, kullanıcının aradığını bulamadığının işareti. Bakılacak sayı, sayfa açıldıktan sonra ilk anlamlı eyleme geçen süre (arama, telefon, yol tarifi, sepete ekleme) ve tek sayfada bitip biten ziyaretlerin oranı.

Kaydırma derinliği de benzer şekilde yanıltır: iki satır okuyup telefonu arayan kullanıcı, ölçüm tarafında sayfayı terk etmiş gibi görünür. Hedefiniz iki satırda cevap vermekse, bunu başarı olarak işaretleyen olay tanımını kendiniz kurmanız gerekir.