Telif Hakkı İhlaliyle Karşılaştığınızda İşleyen Adımlar
Yazınızın başka bir sitede, adınız silinmiş halde durduğunu görmek sinir bozucu. Bu noktada atılan ilk adım da genelde yanlış oluyor: insanlar doğruca Google'a şikayet ediyor, kopya sayfa yerinde kalmaya devam ediyor. Sıra önemli. Kanıt, sonra barındırıcı firma, en sonda arama motoru.
Kanıtı ilk gün topla
İhlali fark ettiğiniz anda sayfanın tam adresi, ekran görüntüsü ve tarih kayda geçsin. Karşı taraf içeriği sessizce kaldırdığında elinizde hiçbir şeyin kalmaması, bu işin en sık yaşanan hayal kırıklığı. Wayback Machine'e sayfayı elle kaydettirmek yarım dakika sürer ve bağımsız bir zaman damgası bırakır.
Kendi tarafınızda da kanıt gerekir: yazının ilk yayın tarihi, varsa taslak geçmişi, görselin ham dosyası. Katmanlı kaynak dosyası ya da EXIF verisi içeren orijinal, kimin önce ürettiğini tartışmasız gösterir. Kopyalayan kişide bunların hiçbiri yoktur.
İhlali bulmanın ucuz yolu
Telif izleme servisine abone olmadan önce şunu deneyin: her yazınızdan size özgü, kolay kolay başka yerde geçmeyecek birer cümle seçin, tırnak içinde tam eşleşme araması yapan küçük bir script yazın, haftada bir çalıştırın. Kopyalayanların çoğu metni olduğu gibi alır, o yüzden tam eşleşme onları yakalar. Üçüncü parti bir araca aylık ödemeye başlamadan önce bu yöntemin neyi kaçırdığını görün.
Görseller için Google Görsellerle Arama aynı işi yapıyor. Sunucu loglarınız da bilgi taşır: başka bir alan adından gelen referanslı görsel istekleri, dosyanızın doğrudan o siteye gömüldüğü anlamına gelir. Hotlink, tespit edilmesi en kolay ihlal türüdür ve sunucu tarafında tek bir kuralla kesilir.
Barındırıcıyla başla, Google'la değil
İçeriği internetten kaldırabilecek tek merci, o siteyi barındıran firma. DMCA bildirimi burada işe yarıyor: ABD'de barındırılan bir site için host firma, geçerli bir bildirimi aldıktan sonra içeriği kaldırmazsa kendi yasal korumasını kaybeder. Bu yüzden genelde hızlı davranırlar. Alan adının barındırıcısını whois kaydından bulup abuse adresine yazın.
Bildirimde bulunması gerekenler kısa bir liste:
- Özgün içeriğin adresi ve ilk yayın tarihi
- İhlal eden sayfanın tam adresi
- Hak sahibi olduğunuza dair beyan ve iletişim bilgileriniz
Site Türkiye'de barındırılıyorsa DMCA dayanağınız yok. Orada 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu geçerli ve süreç barındırıcıya yapılacak uyarıyla başlıyor, sonuç alınamazsa savcılığa taşınıyor. İlk temasın tonu da fark yaratıyor: küçük sitelerin bir bölümü içeriği bilinçsizce alıyor ve nazik bir e-postayla kaldırıyor. Tehditle başlayan yazışma çoğu zaman inatlaştırıyor.
Google'dan kaldırma neyi çözer, neyi çözmez
Google'ın DMCA formu yalnızca arama sonuçlarını etkiler. Sayfa yerinde kalır, doğrudan linkle açılır, sosyal medyadan gelen trafiği almaya devam eder. Arama sonucundan düşen bir kopya, sizin sıralamanızı otomatik olarak geri getirmez; sadece o sayfayla aynı sorguda yarışmayı bırakır.
Canonical etiketinin bu senaryoda koruma sağladığı da yaygın bir yanlış. Canonical, kendi siteniz içindeki mükerrer adresleri işaret etmek için var. İçeriğinizi kopyalayan kişi etiketi ya siliyor ya da kendi alan adına çeviriyor, çünkü kopyaladığı HTML'de ne varsa ona hakim. Mükerrer içerik probleminin asıl çözümü kopyanın kaldırılması, işaretlenmesi değil.
Avukata ne zaman gidilir
Kopya, otomatik içerik toplayan bir sitedeyse ve size gelen trafikte ölçülebilir bir düşüş yoksa dava maliyeti kazancı aşar. Bu durumda kaldırma bildirimiyle yetinin. Ticari kullanım varsa tablo değişir: görseliniz bir ürün sayfasında, yazınız ücretli bir eğitim içeriğinde ya da tasarımınız satılan bir şablonda geçiyorsa, karşı tarafın elde ettiği gelir talebinizin zeminini oluşturur ve süreç maliyetini karşılar.
Vakit kaybetmeden karar verin. Kopya ne kadar uzun süre yayında kalırsa, arama motorlarında o adresle kurulmuş bağlantılar da o kadar yerleşiyor.