Veri Odaklı UX Tasarımda Verinin Sınırları
Veri odaklı tasarım, kararı sezgiden alıp ölçüme bağlama vaadi taşır. Vaat çoğu zaman tutar. Ama veriyi toplayan, temizleyen ve yorumlayan yine insan olduğu için ölçüm, tasarımcının önyargısını ortadan kaldırmaz; onu daha resmi bir kılığa sokar.
Veri karar vermez, kararı savunur
Aynı dönüşüm grafiği iki farklı yol haritasının gerekçesi olabilir. Ekip formu kısaltmak istiyorsa grafikte terk oranını görür; yeni bir adım eklemek istiyorsa aynı grafikte kararsız kullanıcıyı görür. Veri tartışmayı bitirmez, sadece iki tarafın eline aynı malzemeyi verir.
Bu, ölçmeyi gereksiz kılmaz. Ama "veriye dayanarak karar verdik" cümlesi tek başına bir kalite işareti değil. Hangi veriye, hangi soruyla bakıldığı asıl belirleyici olan.
Analitik yalnızca birinin kod yazdığı yeri görür
Ürün analitiği doğal bir gözlem değil, yazılmış bir şeydir. Bir etkileşim için olay gönderilmediyse veride hiç görünmez; o durumda "kimse tıklamadı" ile "kimse ölçmedi" birbirinden ayırt edilemez, ikisi de boş bir seri olarak durur. Pano bunu size söylemez, boş grafiği kullanıcı davranışı olarak okursunuz.
Bir projede dönüşümdeki ani düşüşün sebebini üç gün ödeme akışında aradık, sonunda sorunun akışta değil o adımın olayını gönderen kodun bir sürümde düşmüş olmasında olduğu çıktı.
Pratik sonuç: bir metriğe bakmadan önce o metriği üreten olayın ne zaman ve nasıl yazıldığına bakın. Ölçüm altyapısı da ürünün bir parçası, o da bozulur.
Niteliksel veri nedenini söyler, kaçını söylemez
Beş kişilik bir kullanılabilirlik testinde iki kişi aynı yerde takılıyorsa elinizde güçlü bir ipucu var. Elinizde olmayan şey bir oran. Bu bulguyu rapora "kullanıcıların %40'ı" diye yazdığınız anda beş kişilik örneklemden nüfus tahmini üretmiş olursunuz, üstelik rakam yolda büyür: sunumda yüzde, üç ay sonra alıntıda gerçek.
Görüşme ve test bulguları hipotez üretmek için iyidir, büyüklük tahmin etmek için değil. Büyüklüğü merak ediyorsanız aynı soruyu log ya da ankete ayrıca sormanız gerekir.
Veriye kim erişiyor
Analitiğin yalnızca yönetim panolarında durduğu yerlerde tasarım ekibi veriyi soru sormak için değil, verilmiş kararı onaylatmak için ister. Bu da doğal olarak yılda birkaç kez olur. Tasarımcının kendi sorgusunu yazabildiği yerlerde ise veri günlük bir alışkanlığa dönüşür, yanlış çıkan varsayım erken görülür.
Erişimi açmanın maliyeti kapalı tutmanınkinden düşük. Yanlış yorumlanmış bir grafik düzeltilebilir, hiç bakılmamış bir veri düzeltilemez.
Var olmayan akışın talebi ölçülemez
A/B testi yayına aldığınız iki seçeneği karşılaştırır. Hiç denemediğiniz üçüncü seçenek testte kaybetmez, çünkü orada yoktur. Analitik de ürünü bırakıp bir daha dönmeyen kullanıcının niçin gitmediğini göstermez, yalnızca gittiğini gösterir.
"Veri inovasyonu engelliyor" itirazının çekirdeğinde bu duruyor, ama itiraz yanlış hedefi gösteriyor. Engelleyen veri değil, sadece mevcut ürünün ürettiği veriye bakmak. Yeni bir yön deneyecekseniz o yönün verisini kendiniz üretmeniz gerekir; küçük bir prototip ve az sayıda kullanıcı bunun için yeter.
Kaynaklar