Web Sitesi Lokalizasyonu: Çeviriden Nerede Ayrılır?
Bir siteyi başka bir dile çevirmek ile o dili konuşan insanlar için kullanılabilir hale getirmek aynı iş değil. İlki bir metin işi. İkincisi tarih formatından ödeme yöntemine, yasal zorunluluktan adres formundaki alanlara kadar uzanan bir uyum işi ve adı lokalizasyon. Aradaki fark, çeviri bütçesine bakarak yapılan tahminlerin neden hep düşük kaldığını da açıklıyor.
Çeviri metni taşır, lokalizasyon ürünü uyarlar
Çeviri, bir dildeki cümlenin başka bir dildeki karşılığını bulmaktır. Lokalizasyon ise ürünün tamamını hedef ülkedeki kullanıcının alışkanlıklarına göre yeniden ayarlamaktır: tarih 08.04.2025 olarak mı yoksa 4/8/2025 olarak mı yazılıyor, fiyatın yanında vergi dahil mi yazması bekleniyor, adres formunda eyalet alanı var mı, telefon hangi maskeyle doğrulanıyor, hafta pazartesi mi pazar mı başlıyor.
Yani çeviri, lokalizasyonun içindeki adımlardan biridir. Tek başına yapıldığında ortaya çıkan şey, hedef dilde yazılmış ama hedef ülkede yabancı duran bir sitedir.
Kimin ihtiyacı var, kimin yok
Tek bir ülkede, kendi dilinizi konuşan bir kitleye hizmet veriyorsanız lokalizasyon çözmeniz gereken bir sorun değildir. Mahalle ölçeğinde çalışan bir işletmenin sitesini beş dile açması, bakımı zorlaşan ve kimsenin ziyaret etmediği dört kopya üretir.
Bazı durumlarda ise tercih meselesi bile değildir. Quebec'te ticari faaliyet yürüten bir şirketin sitesinin Fransızca sürümü yasal bir gerekliliktir. Belçika, İsviçre veya Hindistan gibi tek coğrafyada birden çok dilin konuşulduğu pazarlarda, tek dilli kalmak doğrudan kitlenin bir bölümünü dışarıda bırakmak anlamına gelir. Uluslararası satış yapan e-ticaret siteleri, turizm, eğitim platformları ve yazılım ürünleri de bu kümede.
Yeni bir dil eklemek neden lineer bir iş değil
Bir dilin maliyeti, o dilin çeviri faturasından ibaret sanılır. Oysa arama motorlarına hangi sayfanın hangi dildeki karşılığı olduğunu söylemeniz gerekir ve bunun yolu hreflang etiketleridir. Bu etiketlerin şartı karşılıklı olmalarıdır: A sayfası B'yi işaret ediyorsa, B de A'yı işaret etmek zorundadır.
Hesap şöyle işler. n dilli bir sitede tek bir içeriğin her sürümü, kendisi dahil n satır hreflang taşır; x-default da eklerseniz n+1. O içeriğin bütün sürümleri toplandığında n(n+1) satır çıkar ortaya. Üç dilde 12, altı dilde 42, on dilde 110. Bunu sayfa sayısıyla çarpın.
Bu satırları elle yazmayacaksınız. Şablonda dil listesini tek yerden dolaşıp üretin, çünkü bu yapıyı bozan şey etiketin kendisi değil, dil sürümlerinden biri silindiğinde listenin geride kalmasıdır. Üçüncü parti bir eklentiye de gerek yok; asıl işi yapan, dil listesinin tek bir kaynaktan gelmesidir.
Önce kaynak metni düzeltin
Lokalizasyonun en pahalı hatası, kaynak dildeki bozukluğu olduğu gibi çoğaltmaktır. Dolambaçlı bir ürün açıklamasını beş dile çevirdiğinizde elinizde beş dolambaçlı açıklama olur, üstelik artık beşini birden düzeltmek zorundasınızdır. Sadeleştirme her zaman çeviriden önce gelir.
İkinci sorun marka için uydurulmuş özel terimlerdir. Kendi dilinizde tanıdık gelen bir kelime, hedef pazarda hiçbir çağrışım taşımaz ve okuyucu ne satın alacağını anlamaz. Böyle terimleri ya bırakın ya da ilk geçtikleri yerde bir cümleyle açıklayın.
Sıra nasıl kurulur
- Kaynak dildeki içeriği sadeleştirin, gereksiz jargonu temizleyin.
- Hedef pazarın alışkanlıklarını araştırın: hangi ödeme yöntemi yaygın, hangi görsel dil sıradan, hangi ton fazla samimi kaçıyor.
- Altyapıyı hazırlayın: çoklu para birimi, saat dilimi, adres ve telefon formatları, karakter setleri.
- Anahtar kelime araştırmasını her dil için ayrı yapın. Kendi anahtar kelimelerinizin çevirisi, hedef pazarda insanların gerçekten arattığı kelime olmayabilir.
- Yerel SEO çalışıyorsanız ad, adres ve telefon bilgilerinin bütün dil sürümlerinde ve dizinlerde birebir aynı yazılmasına dikkat edin.
- Test edin, sonra yayına alın.
Bir şeyi de baştan kabul etmek gerekiyor: destek yerel dilde verilemiyorsa, sitenin lokalize olması yarım kalır. Kendi dilinde satın alan kullanıcı sorunu çıktığında da kendi dilinde yazacak.
Kaynaklar