Eğitim İçeriğinde Tekrar: Ne Zaman İşe Yarar, Ne Zaman Yaramaz
Eğitim materyali hazırlarken iki şey sürekli tartışılır: içeriğin nasıl tekrar edileceği ve farklı öğrenenlere nasıl uyarlanacağı. İkisinin de yerleşik bir cevabı var. Biri sağlam duruyor, diğeri durmuyor.
Tekrar işe yarar, ama aralıklı olanı
Aynı bölümü üst üste üç kez okumak tanıdıklık üretir, hatırlama üretmez. İkinci okumada metin akıcı geldiği için öğrenildiği sanılır; iki hafta sonra geriye pek bir şey kalmaz. Kalıcılığı üreten şey araya konan boşluk ve o boşluktan sonra bilgiyi metne bakmadan geri çağırmaktır.
Bunun eğitim programındaki karşılığı basit: modül sonuna soru koymak yetmez, aynı sorunun üç gün sonra tekrar sorulması gerekir. Çoğu kurumsal eğitim bunu atlar, çünkü program tek oturumda bitecek şekilde satılmıştır.
Bir de tekrar diye anılan ama tekrar olmayan bir şey var: aynı fikrin peş peşe üç paragrafta farklı kelimelerle yazılması. Bu metni uzatır, öğrenmeye katkısı yoktur. Okuyucu ikinci paragrafta zaten atlamaya başlamıştır.
Öğrenme stilleri, tasarım kararı olarak zayıf
Görsel, işitsel, kinestetik ayrımı hâlâ eğitim tasarımı sunumlarının açılış slaytında duruyor. İnsanların bir tercihi olduğu doğru; kimi izlemeyi sever, kimi okumayı. Tercihin gerçek olması, içeriği o tercihe göre eşlemenin öğrenmeyi artırdığı anlamına gelmiyor, ve bu eşlemenin işe yaradığını gösteren sağlam bir bulgu yok.
Pratik sonuç şu: formatı kişiye göre değil, anlatılan şeye göre seçin. Bir arayüz akışı ekran kaydıyla anlatılır. Bir veri modeli diyagramla. Bir kural tek cümleyle, altına örnek konarak. Aynı içeriği üç formatta üretip kullanıcıya seçtirmek, üretim maliyetini üçe katlayıp öğrenme farkı üretmeyen bir karardır.
Çoklu format savunulabilir, gerekçesi farklıdır
Video ile yazılı dokümanı birlikte tutmanın iyi bir gerekçesi var, ama o gerekçe öğrenme stili değil: aranabilirlik. Videonun kırkıncı dakikasında geçen komutu bulmak için videoyu baştan taramanız gerekir, yazılı dokümanda arama kutusuna yazarsınız. Ekran okuyucu kullanan biri için de tek erişim yolu metindir.
Video anlatım, sırayla yapılan bir işi göstermekte metinden gerçekten üstün. Kurulum ekranları, sürükle bırak işlemleri, bir aracın nereye tıklandığında ne yaptığı. Referans bilgi ise metinde durmalı (bir parametre adı değiştiğinde metni beş dakikada düzeltirsiniz, videoyu baştan çekersiniz).
Uygulamaya dönük olmak neyle ölçülür
Eğitim tanıtımlarında geçen teori ve pratik bir arada cümlesi tek başına hiçbir şey söylemiyor. Ölçülebilir hali var: eğitim bittiğinde katılımcının kendi ortamında çalıştırabildiği, kendi verisiyle denediği bir çıktısı oluştu mu. Kurulum yapıldı mı, sorgu yazıldı mı, ölçüm alındı mı.
Bu soruya hayır cevabı geliyorsa o eğitim izlenmiştir, öğrenilmemiştir. Materyali hazırlarken ilk yazılması gereken de sonundaki bu çıktıdır; bölümler ona göre dizilir, tersi değil.
Kaynaklar