Erken Tasarım Testleri: Ağaç Testi ve İlk Tıklama Testi

Bir menünün işe yarayıp yaramadığını görmek için sitenin bitmesini beklemek gerekmiyor. Ağaç testi ve ilk tıklama testi, ortada tasarım dosyasından başka bir şey yokken ölçülebilir veri veriyor. Asıl mesele bu testlerin neyi ölçtüğü kadar neyi ölçmediği.

Ağaç testi: etiket görselden ayrıldığında

Katılımcıya renk yok, ikon yok, arama kutusu yok. Sadece metin halinde menü ağacı ve bir görev var: faturanı nereden indirirsin, iade talebini nereden açarsın. Katılımcı dallar arasında ilerliyor, araç da hangi dalda duraksadığını, kaç kez geri döndüğünü ve hedefe varıp varmadığını kaydediyor.

Bu yalıtım testin hem gücü hem sınırı. Canlı sitede kimse menüyü tek başına kullanmıyor; arama kutusu var, ana sayfada kısayol var, aramadan gelen ziyaretçi zaten kategori sayfasının ortasına düşüyor. Ağaç testinde çuvallayan bir etiket canlıda hiç sorun çıkarmayabilir, çünkü o yola giren olmuyordur. Peki tersi? O da mümkün: testte kolayca bulunan bir başlık, gerçek sayfada üç rakibinin yanında görünmez hale gelebilir. Hangi durumda olduğunuzu analitik söyler. Kategoriye gelen trafiğin ne kadarı menüden geliyor, önce ona bakın.

Test sonucunu menüyü baştan yazmak için gerekçe saymam. Bir başlığın sırasını değiştirmek ucuz, adını değiştirmek değil: kategori adı çoğu kurulumda adrese giriyor, adres değişince eski bağlantılar için yönlendirme yazmak ve dışarıdan gelen linklerin ne olacağına karar vermek gerekiyor. Sorun etiketteyse etiketi düzeltin, ağacı değil.

İlk tıklama testi ve o meşhur bağıntı

İlk tıklama doğruysa görevin tamamlanma ihtimalinin belirgin biçimde arttığı, bu alanda sık tekrarlanan bir bulgu. Doğru olsun; yine de bağıntı, sebep değil. İlk tıklamayı doğru yapan kullanıcı zaten arayüzün mantığını çözmüş kullanıcıdır. Test size neyin yanlış kurgulandığını söylemez, nereye baktıklarını söyler.

Bir de test tasarımının kendi tuzağı var: araç sizden tek bir doğru bölge işaretlemenizi ister. Oysa bir ekranda aynı hedefe çıkan iki makul giriş noktası varsa, ikincisine tıklayan katılımcı raporda hata olarak görünür. Sonucu okurken yanlış tıklamaların nereye toplandığına bakın. Hepsi tek bir noktada birikiyorsa bu bir başarısızlık değil, bir cevap.

Ucuz olan tam olarak hangi kısım

Erken testler için genelde iki şey birden söyleniyor: hem çok ucuz oldukları, hem de yüzlerce katılımcıdan sayısal veri verdikleri. İkisi aynı anda kolay değil. Araç ücreti gerçekten küçük. Pahalı olan, hedef kitlenize benzeyen yüz kişiyi ekranın karşısına oturtmak. Panel satın alırsanız katılımcı başına ödersiniz; kendi kullanıcı listenize sorarsanız bedava olur, ama onlar mevcut menüyü çoktan öğrenmiştir ve sonuç olduğundan iyi çıkar. İkisi arasında seçmek zorundaysanız kendi kullanıcılarınızı seçin ve sonuçları bir miktar iyimser okuyun. Yeni bir kitleye açılıyorsanız orada panel şart.

Kaç görev, kaç oturum

Otuz yapraklı bir menüyü yaprak başına bir görevle ölçmek istiyorsanız otuz görev demektir. Katılımcı başına sekiz on görevden sonrası dikkat kaybı getiriyor, yani aynı ağacı üç ayrı katılımcı grubuna bölmeniz gerekir. Bunu yapmayın. Trafiğin ve cironun yoğunlaştığı sekiz yaprağı seçip onları test edin; kalanını ilk sürümden sonra canlı veriye bakarak değerlendirirsiniz.

Sıra meselesi: hangi test ne zaman

Bu yöntemler birbirinin alternatifi değil, birbirinin devamı.

• Kart gruplama yapıyı üretir. Elinizde menü yokken başlarsınız.
• Ağaç testi ürettiğiniz yapıyı doğrular. Menü taslağı hazır, ekran yok.
• İlk tıklama testi ekranı doğrular. Wireframe ya da görsel tasarım var, kod yok.

A/B testi bu listenin dışında kalıyor. Canlı trafik ve anlamlı bir örneklem istiyor, dolayısıyla erken bir tasarım testi değil, yayın sonrası bir doğrulama yöntemi. Kağıt prototip ise sayı vermez; beş kişilik bir seansta duyduğunuz "ben bunu nereden basacağımı anlamadım" cümlesi, otuz kişilik ağaç testinin gösterdiği düşük başarı oranının nedenini açıklar. Biri hangi kapının kapalı olduğunu söyler, diğeri neden kapalı olduğunu.