İkna Edici UX Teknikleri ve Birbirini İptal Ettikleri Yerler
İkna edici UX, kullanıcıyı belli bir eyleme yönlendirmek için alınan arayüz kararlarının toplamı. Tekniklerin tek tek anlatımı kolay, asıl mesele hangisinin nerede işe yaradığı. Çünkü listelerde yan yana duran bazı tavsiyeler pratikte birbirini iptal ediyor.
Talimatı kısalt, adımı netleştir
Kullanıcı okumayı bıraktığı yerde formu da bırakıyor. Alan etiketini iki kelimeye indir, açıklamayı alanın altına değil içine yaz, zorunlu alanları yıldızla değil doğrudan "zorunlu" kelimesiyle işaretle. Bu üçü ölçülebilir fark yaratır ve hiçbiri tasarım bütçesi istemez.
İlerleme göstergesi işe yarar, ama dürüst olmalı
Kalan adımı görmek terk oranını düşürüyor. Sorun, çoğu ilerleme çubuğunun adım sayısını yüzdeye çevirmesi: dört adımlı bir akışta ikinci adım "%50" gösterir, oysa asıl yük üçüncü adımdaki kart bilgisi ekranındadır. Kullanıcı yarıyı geçtiğini sanıp geri kalanın iki katı zaman aldığını görünce çıkar.
Yüzdeyi adım sayısına değil, o adımda doldurulacak alan sayısına göre hesaplamak birkaç satırlık bir düzeltme. Yapmıyorsan çubuğu tamamen kaldırıp "3. adım / 4" yazmak daha az zarar verir.
Süreci bölmek adım sayısını artırır
"Uzun formu küçük parçalara böl" ile "kullanıcı en az çabayı harcamak ister" aynı listede yan yana durur, ama aynı yöne çekmezler. Bölme işlemi toplam alan sayısını değiştirmez, sadece araya sayfa geçişi koyar. Beş alanlı bir formu üçe bölersen kullanıcıya iki tıklama ve iki bekleme daha yüklemiş olursun.
Bölme, alanlar arasında gerçek bir bağlam farkı olduğunda kazandırır: teslimat bilgisi ayrı, ödeme bilgisi ayrı. Aynı bağlamdaki alanları bölmek sadece süreci uzatır.
Fiyat biçimlendirmede iki tavsiye çakışıyor
Bir yandan "rakam sayısını azalt" deniyor (7.499 TL yerine 7,5K TL), öbür yandan "küsuratlı yaz" (300 TL yerine 299,99 TL). İkincisi rakam sayısını azaltmaz, artırır. Aynı anda ikisini birden uygulayamazsın.
Küsuratlı fiyatı kısaltılmış fiyattan daha güvenilir bulurum. Küsurat okunurluğu bozmadan çalışıyor ve kullanıcı ne ödeyeceğini tam olarak görüyor. "7,5K" ise ödeme ekranında "7.499,00" olarak geri döndüğünde küçük ama gerçek bir güven kaybı yaratır; abonelik ve B2B fiyatlandırmasında bunu hiç kullanmam. Kısaltma yalnızca fiyatın kendisinin değil, karşılaştırmanın öne çıktığı yerlerde (grafik ekseni, paket karşılaştırma tablosu) yerinde durur.
Otorite ve orta seçenek
Uzman görüşü, sertifika ve gerçek isim güven üretir; medikal, finans ve hukuk taraflarında etkisi en yüksek. Şart, otoritenin doğrulanabilir olması. İsimsiz "uzmanlar öneriyor" kutusu boş yer kaplar.
Üç paket sunulduğunda ortadakinin öne çıkması ise fiyatlandırma tarafının en ucuz kaldıracı. Ortayı satmak istiyorsan üstüne belirgin şekilde pahalı bir paket koy, ama sahte bir paket uydurma: kimsenin almadığı ve gerçekte teslim edemeyeceğin bir üst paket, satış görüşmesinde geri teper.
Etik sınır
Bu tekniklerin hepsi kullanıcıyı hızlandırmak için de, sıkıştırmak için de kullanılabilir. Ayrım basit: kullanıcı ne yaptığını bilerek ilerliyorsa tasarım, bilmeden ilerliyorsa tuzak. Geri sayım sayacı gerçekten bitiyorsa meşru, her sayfa yenilemesinde başa dönüyorsa değil.
Kaynaklar