UX Portföyü: Az Proje, Katmanlı Vaka Çalışması
UX portföyü tartışmaları hep görsellerin kalitesine dönüyor. Oysa portföyü eleyen kişi tasarıma bakmadan önce başka bir şey arıyor: bu kişi hangi problemi, hangi kısıtlar altında, neye dayanarak çözmüş. İyi portföy bu cevabı ilk ekranda veriyor, gerekçesini altta tutuyor.
Portföy okunmuyor, taranıyor
İlk incelemeyi yapan kişi birkaç dakika ayırır. Portföyde dört vaka çalışması varsa proje başına düşen süre bir dakikanın altına iner. Bu basit aritmetik, dolaşımdaki portföy tavsiyelerinin çoğundaki çelişkiyi ortaya çıkarıyor: aynı metin hem "araştırmadan teste kadar bütün süreci anlat" diyor hem de "beş dakikada taranabilsin" diyor. İkisi aynı anda olmaz.
Çıkış yolu süreci kısaltmak değil, sıraya koymak. Üstte okunması on saniye süren bir özet, altında okuması on dakika süren gerekçe. Tarayan kişi üstte durur, ilgilenen aşağı iner. Katmanlamayan portföy ikisini de kaybeder.
Vaka çalışmasının ilk ekranı
Her projenin açılışı dört soruyu cevaplamalı: problem neydi, kimin problemiydi, hangi kısıt altında çalışıldı, sonunda ne değişti. Bunlar dört paragraf değil, dört cümle. Ekran görüntüsü bu cümlelerin altına girer, üstüne değil.
Kısıt kısmı en çok atlanan ve en ikna edici olan yer. "Kullanıcı araştırması yaptık" cümlesi kimseyi etkilemiyor artık. "Üç haftamız vardı, sekiz kişiyle konuşabildik, mevcut API alan ekleyemediği için akışı var olan verilerle kurmak zorundaydık" cümlesi ise gerçek bir işin izini taşıyor. Zorluğu saklamak portföyü güçlendirmiyor, inandırıcılığını düşürüyor.
Sonuç kısmında sayı varsa yaz, yoksa uydurma. Ölçemediğin bir iyileştirmeyi "kullanıcı memnuniyeti arttı" diye yazmak, ölçmediğini itiraf etmenin uzun yolu. Ölçmediysen bunu açıkça söyle ve neyi ölçerdin, onu anlat.
Kaç proje, hangileri
Üç yeterli. Dördüncü proje çoğu zaman ilk üçün ortalamasını düşürmek için ekleniyor. Seçim ölçütü de çeşitlilik değil, başvurduğun pozisyona yakınlık: kurumsal bir panel için işe alınacaksan üç tane mobil uygulama tasarımı göstermek, ilgisiz olduğun izlenimini veriyor.
Bir projeyi göstermeye değer kılan şey büyüklüğü de değil. Küçük ama kararların net görüldüğü bir iş, sürecin göründüğü tek bir ekran akışı, altı aylık ama anlatılamayan bir projeden daha iyi iş görüyor.
Sertifika ve doğrulama
Sertifika bağlantısını vaka çalışmasının üstüne koymam. Sertifika bir kursu bitirdiğini gösterir, bir problemi çözdüğünü göstermez; portföyün işi ikincisini kanıtlamak. Yeri var, ama kısa biyografinin yanı ya da sayfanın altı.
Yöntem bilgisini göstermenin daha doğrudan yolu, kullandığın yaklaşımı projenin içinde adıyla anmak ve neden onu seçtiğini söylemek. Design thinking gibi çerçevelerden söz edeceksen, çerçeveyi tanıtmak yerine o projede hangi adımını atlamak zorunda kaldığını yaz. Atlanan adımın gerekçesi, uygulanan adımın anlatımından daha çok şey söylüyor.
Gerçek proje yoksa
Deneme projesi çalışır, ama gerçek kısıtla kurulursa. Kendi seçtiğin bir üründe, kendi belirlediğin bir sorunu, kendi koyduğun bir süre sınırıyla çözmek; hiçbir kısıtı olmayan hayali bir uygulamayı yeniden tasarlamaktan çok daha fazlasını gösteriyor.
Bu tür projelerde en sık düşülen hata, kullanıcıyla hiç konuşmadan çözüm üretip bunu araştırmaymış gibi sunmak. Beş kişiyle yapılmış yarım saatlik görüşme bile varsayımdan iyidir ve portföyde bunu dürüstçe "beş kişi" diye yazmak kimseyi rahatsız etmiyor.
Nerede yayınlanacak
Behance ve Dribbble hızlı, ama ikisi de görsel galerisi olarak kurulmuş. Süreç anlatımı oralarda uzun bir açıklama alanına sıkışıyor ve kimse okumuyor. Kendi siten anlatının sırasını kontrol etmene izin verdiği için katmanlı yapıya çok daha uygun.
Buna karşılık kendi siteni kurmak, tasarım işinin kendisinden daha uzun sürmemeli. Statik bir sayfa üreteci ya da hazır bir tema yeter; portföy sitesinin kendisi bir vaka çalışması değil, vaka çalışmalarının taşıyıcısı. Galeri platformlarını da tamamen bırakma, oralar keşfedilmek için iyi; bağlantıyı kendi sitene ver.
Portföy bitmiyor
Portföyü iş ararken hazırlamak, en kötü zamanlamada hazırlamak demek. Bir yıl önceki projede neden o kararı verdiğini hatırlamıyorsan, yerine ancak makul görünen bir hikaye kurabilirsin ve bu hikayenin cilalı boşluğu okuyanın gözünden kaçmıyor. Projeyi bitirir bitirmez iki paragraf not almak, sonradan yazılacak on paragraftan daha değerli.