Freelancer İçin SEO mu SEM mi: Saatinizle mi Paranızla mı Ödeyeceksiniz

SEO ucuz, SEM pahalı diye özetlenir genelde. Tek başına çalışan biri için bu doğru değil. SEO'nun faturası para olarak değil saat olarak gelir ve serbest çalışanın saatinin piyasada bir fiyatı vardır. İkisi arasında seçim yaparken bakılacak şey yöntemin maliyeti değil, elinizde hangisinin daha bol olduğudur.

İkisi aynı işi yapmıyor

SEO, sitenizin arama sonuçlarında para ödemeden görünmesi için yaptığınız her şeydir: içerik, teknik düzen, başka sitelerden gelen bağlantılar. SEM ise arama sonucunun üstündeki yere teklif verip o yeri satın almanızdır. Sonuçlar benzer görünür, ekonomileri taban tabana zıttır. SEO'da yatırım birikir, bıraktığınızda bir süre daha çalışır. SEM'de ödemeyi kestiğiniz dakika trafik sıfırlanır ve geriye sadece topladığınız veri kalır. O verinin ne işe yaradığına birazdan geleceğim.

SEO'nun faturası saat cinsinden gelir

"SEO bedava" cümlesi, işi yapan kişinin zamanının bedava sayılmasıyla ayakta duruyor. Ajans için mantıklı, serbest çalışan için değil. Ayda dört yazı yazmak, başlıkları düzeltmek, site hızına bakmak, bağlantı için birkaç kişiyle konuşmak toplamda 20 saat civarı tutar. Saatinizi müşteriye 400 liradan satıyorsanız o ayın SEO maliyeti 8.000 liradır. Aynı ay Google Ads'e 8.000 lira koysanız ne olurdu sorusu, sanıldığı kadar saçma bir soru değil.

Fark şurada: reklamın 8.000 lirası o ay biter, SEO'nun 20 saati birikir. Ama birikmesi için altıncı, yedinci ayda hâlâ orada olmanız gerekir. Üç ay yazıp bırakan bir freelancer, hem saatini hem de sonucu kaybeder. SEO'ya girme kararı bir bütçe kararı değil, bir süre taahhüdüdür. Altı ay boyunca ayda 20 saati ayıramayacaksanız hiç başlamayın, o saatleri müşteri aramaya harcayın.

Reklamı satış kanalı değil, ölçüm aracı olarak kullanın

Yeni başlayan birinin en pahalı hatası, hangi kelimenin müşteri getirdiğini tahmin ederek aylarca içerik üretmesi. Google Ads bunu tahmin olmaktan çıkarır. Küçük bir bütçeyle iki ay reklam verip arama terimleri raporuna bakarsanız, insanların sizi bulmak için gerçekte hangi cümleleri yazdığını görürsünüz. Anahtar kelime planlayıcının tahmini değil, ödediğiniz tıklamaların gerçeği.

Basit bir hesap kararı netleştirir. Tıklama başı 8 lira ödüyorsanız 100 tıklama 800 lira eder. Bu 100 kişiden ikisi form doldurur (yüzde 2, web hizmetlerinde iyimser sayılmaz), o iki formdan biri işe döner. Bir müşteri 800 liraya mal olmuş demektir. İş başına 3.000 lira alıyorsanız bu kampanya çalışır, üstelik ölçeklenir. Ortalama işiniz 1.000 liraysa çalışmaz ve daha iyi reklam metni yazarak kurtaramazsınız; sorun metinde değil, işinizin fiyatındadır. Reklamın kısa sürede söylediği en değerli şey budur ve SEO bunu size ancak bir yıl sonra söyler.

İki ayın sonunda kampanyayı kapatıp geriye kalan listeyle içerik planınızı yaparsınız. Ödenen paranın karşılığı trafik değil, o listedir.

Uzun kuyrukta hacim aramayın

"Web tasarım" gibi bir kelimede ilk sayfaya çıkmanız gerçekçi değil, orada yıllardır çalışan ajanslar var. "Ankara'da restoranlar için rezervasyonlu web sitesi" ise sizin çıkabileceğiniz bir yer. Planlayıcı bu ifade için genellikle "10-100" gibi bir aralık ya da hiçbir şey gösterir ve insanlar tam bu yüzden vazgeçer.

Vazgeçmeyin. Ayda 30 aramanın 3'ünün size ulaşması, ayda 10.000 aramanın hiçbirinin ulaşmamasından iyidir. Yılda 15 iş alıyorsanız zaten binlerce ziyaretçiye ihtiyacınız yok. Sınır şurada başlar: kimsenin yazmadığı kadar dar bir ifadeye sayfa açmak da boşa emek. Ayırt etmenin ucuz yolu yine reklam, o cümleye 200 lira koyup iki hafta bekleyin. Hiç gösterim almıyorsa o sayfayı yazmayın.

Teknik tarafta gerçekten fark yaratan az sayıda şey var

Serbest çalışan bir kişinin site içinde ilgilenmesi gereken liste kısadır:

• Her sayfanın kendine ait, o sayfayı anlatan bir başlık etiketi olması
• Telefonda düzgün açılması ve ilk yüklemenin birkaç saniyeyi geçmemesi
• Portfolyo görsellerinin alt metinlerinin dolu olması, çünkü işinizin çoğu görselde saklı
• İletişim bilgisinin her sayfada, tıklanabilir halde bulunması

Geri kalanı, siteye düzenli trafik gelmeye başladıktan sonra sıraya girer. Şema işaretlemesi, dahili bağlantı mimarisi, teknik denetim raporları: bunların hepsi doğru, ama günde 5 ziyaretçisi olan bir sitede hiçbirinin ölçülebilir etkisi yok.

Sıralama önerisi

Elinizde 5.000 lira reklam bütçesi varsa önce SEM. İki ay veri toplayın, hangi kelimenin müşteriye döndüğünü ve müşteri başına ne ödediğinizi öğrenin. Sonra o kelimeler için sayfa yazın ve reklamı kapatın.

Bütçe sıfırsa SEO tek seçenek, ama blog sayısını çoğaltarak değil. Sunduğunuz her hizmet için ayrı, iyi yazılmış birer sayfa açın ve bunları altı ay boyunca elden geçirin. Beş sağlam sayfa, elli vasat yazıdan daha hızlı sonuç verir; çünkü sizi arayan kişi "dijital pazarlamanın 7 sırrı"nı değil, tam olarak yaptığınız işin adını arıyor.