Tree Testing: Menü Yapısını Kullanıcıyla Sınamak
Menüsü kötü kurgulanmış bir sitede kullanıcı aradığını bulamaz ve bunu görmek için tasarımın bitmesini beklemek gerekmez. Tree testing tam olarak buraya bakar: görselden arındırılmış, yalnızca metin başlıklarından oluşan bir menü ağacında katılımcıya bir görev verilir, nereye gittiği kaydedilir. Verdiği cevap dar ama nettir; yanlış okunduğunda da bir o kadar yanıltıcı olur.
Yöntem neyi ölçer, neyi ölçmez
Tree testing için genelde "bilgi mimarisini test eder" denir. Ölçtüğü şey bundan dar: etiketlerin ve gruplamaların, kullanıcının kafasındaki kategorilerle aynı yere düşüp düşmediği. Testte arama kutusu yok, ürün görseli yok, sayfa içeriğinden gelen ipucu yok.
Bu eksiklik hem yöntemin gücü hem sınırı. Gücü, menü etiketini tek başına bırakıp arkasına saklanacak hiçbir şey vermemesi. Sınırı ise gerçek sitede insanların önemli bir kısmının menüyle uğraşmadan doğrudan arama kutusuna yazması. Tree testte çuvallayan bir görev, canlıda arama sayesinde sorunsuz görünebilir; tersi de olur, testte geçen bir etiket kalabalık bir sayfada gözden kaçar. Sonucu "kullanıcılar bulamıyor" diye değil, "bu başlık şu görevi çağrıştırmıyor" diye okumak gerekir.
Ağaç, gerçek menünün kopyası olmalı
Test edilecek ağacı elle yeniden yazmam. Menüyü besleyen kaynaktan çıkarırım: CMS'in kategori tablosu, sitemap dosyası, navigasyonu üreten yapılandırma. Sebebi basit, elle yazarken insan farkında olmadan düzeltir. "Hizmetlerimiz" başlığı ağaca "Hizmetler" diye geçer, üç seviyeye inen bir dal iki seviyeye kısalır, unutulmuş bir kategori listeye hiç girmez. Sonuçta canlıda bulunmayan bir yapı test edilmiş olur ve çıkan rapor gerçek siteye uymaz.
Aynı sebeple ağacı testten önce budamak da hata. Kullanıcıyı zorlayan şey zaten o kalabalık.
Görev metni testin yarısıdır
Katılımcıya verilen cümlede menüdeki kelime geçiyorsa test bitmiştir, kalanı kelime eşleştirmedir. Görev kullanıcının diliyle yazılır: "Kışın kayak için bir bot alacaksın" işe yarar, "Outdoor Ayakkabı kategorisini bul" yaramaz.
İkinci nokta yorulma. İlk birkaç görevden sonra katılımcı ağacı ezberler ve doğrudan tanıdık dala gider, bu da başarı oranını olduğundan yüksek gösterir. On görevin üstüne çıkmamak ve görev sırasını katılımcılar arasında karıştırmak, ölçtüğünüz şeyin ezber olmamasını sağlar.
Kaç katılımcı yeterli
Moderatörlü kullanılabilirlik testinden alışılan "beş kişi sorunların çoğunu bulur" kuralı burada geçmez, çünkü tree testing nitel değil sayısal bir yöntem. Çıktısı bir oran, oranın da hata payı var.
Hesap ortada: 15 katılımcıyla ölçülen %65'lik bir başarı oranının %95 güven aralığı yaklaşık ±24 puan, yani gerçek değer %41 ile %89 arasında bir yerde. Bu aralıkla iki menü yapısını kıyaslamak mümkün değil. Aralığı ±10 puana indirmek için katılımcı sayısını 90 civarına çıkarmak gerekiyor. Pratik sonucu şu: 15-20 kişilik bir test, %20'de kalan çuvallamış görevleri bulmak için yeterli, %58 ile %66 arasındaki farkı tartışmak için değil.
Rapordaki hangi sayıya bakmalı
Tek bir sayı seçilecekse doğrudan başarı oranı seçilmeli. Toplam başarı, dolaylı başarıyı da içine katar; dolaylı başarı ise kullanıcının iki yanlış dala girip geri döndükten sonra hedefi bulması demektir. Bu, sorunun çözüldüğü değil sorunun kullanıcı tarafından telafi edildiği anlamına gelir.
Asıl bilgi yol kayıtlarında. Katılımcıların yarısı doğru cevaba gitmeden önce aynı yanlış dala uğradıysa, o dalın etiketi gerçekte başka bir şey vaat ediyordur; çoğu zaman düzeltilmesi gereken hedef kategori değil, o yanlış dalın adıdır.
Araçlar ve yöntemin bittiği yer
Optimal Workshop Treejack bu iş için yazılmış olanı, yol ve ilk tıklama raporu en ayrıntılı olan da o. Maze ve UXtweak da tree test desteği veriyor, zaten başka testler için birini kullanıyorsanız ayrı araç almanız gerekmez. Google Forms ile yapılan şeye tree testing demeyin: yol kaydı tutulmadığı için ortada çoktan seçmeli bir anket kalır, testin en değerli verisi de tam olarak o kayıttır.
Elinizde henüz bir yapı yoksa test edecek bir şey de yok, önce card sorting ile kategorileri kullanıcıya kurdurun. Sonuçtaki "neden" sorusu cevapsız kaldıysa yöntemi zorlamayın, birkaç kişiyle sesli düşünme oturumu yapın. Tree testing size hangi etiketin ıskalandığını söyler, ıskalanma sebebini söylemez.