UX/UI Portföyü: Vaka Analizi Kurmak ve Güncel Tutmak
Bir UX/UI portföyü proje galerisi değildir. İşveren ekran görüntüsüne değil, o ekranın neden öyle olduğuna bakar; galeri bunu anlatamaz, vaka analizi anlatır. Portföyü kurarken de güncellerken de asıl iş bu anlatıyı yazmaktır, görselleri dizmek değil.
Vaka analizi galeriden neyle ayrılır
Galeri şunu der: bu ekranı ben tasarladım. Vaka analizi şunu der: şu problem vardı, şu iki yolu denedim, biri şu nedenle tutmadı, ikincisi şunu değiştirdi. Aradaki fark bir tasarımcının karar verirken nasıl düşündüğünün görünür olmasıdır, ki işe alan kişinin gerçekten merak ettiği tek şey odur.
Sıfırdan bir vaka analizi yazıyorsanız dört şeyi sırayla koyun: çözülen problemin ne olduğu, kimin için çözüldüğü, hangi yolun denenip elendiği ve sonunda neyin değiştiği. Son maddede elinizde sayı yoksa sayı uydurmayın; "destek talepleri azaldı" demek yerine "formdaki üç alanı kaldırdık, kalan alanlar için hata mesajlarını satır içine taşıdık" demek yeterince somuttur. Ölçüm yapılmamış bir projede ölçüm iddia etmek, görüşmede ilk sorulan şeydir ve orada yıkılır.
Elenen yolu yazmak çoğu portföyde atlanır. Oysa bir çözümün neden seçilmediğini anlatabilen kişi, seçtiği çözümü de gerçekten anlamış demektir.
Hangi projenin gireceğini hedef belirler
Her yaptığınız iş portföye girmez. Araştırma tarafında çalışmak istiyorsanız kullanıcı görüşmesi, sentez ve erişilebilirlik kararları içeren projeler öne çıkar; arayüz tarafına gidiyorsanız bileşen sistemi, durum yönetimi ve mikro etkileşim kararları. İkisini aynı sayfada eşit ağırlıkla göstermek, ikisinde de kararsız görünmenize yol açar.
Portföyü rol başına ayrı sayfalara bölmem. İki hat kurduğunuz anda iki hattı da güncel tutmanız gerekir, pratikte biri bayatlar ve bayat olanın linki bir yerlere yapışıp kalır. Tek sayfa, üstte iki üç net etiket ve etikete göre filtrelenen bir liste aynı işi tek bakım hattıyla görür.
"Her başvuruya özel portföy" tavsiyesinin sınırı
Sık verilen tavsiye şudur: portföyü her ilanla bire bir eşleştirin. Kulağa doğru gelir ama maliyeti kimse hesaplamaz. Aktif iş arama döneminde otuz kırk başvuru normaldir. Her başvuru için vaka analizlerini elden geçirmek, tek başına haftalarca sürecek bir iş demektir, üstelik bu iş görüşmeye çağrılmadan önce, yani karşılığı belirsizken yapılır.
Aynı kaynaklarda çoğu zaman bir de "portföyü altı ayda bir gözden geçirin" kuralı bulunur. İki tavsiye aynı anda geçerli olamaz: başvuru dönemindeyseniz zaten haftalık dokunuyorsunuzdur, başvurmuyorsanız altı ay keyfi bir sayıdır.
İşe yarayan bölüşüm şu: vaka analizleri sabit kalır, çünkü onları yazmak günler alır. Değişen katman ince olsun. Ana sayfadaki iki cümlelik tanıtım, projelerin sırası ve başvuruya eklediğiniz kısa not. Bu üçü on dakikada güncellenir ve okuyan kişinin ilk otuz saniyede gördüğü şey tam olarak budur.
Geri bildirimi kimden, nasıl almalı
"Portföyüme bakar mısın" sorusunun cevabı hemen her zaman "güzel olmuş" olur. Soruyu daraltırsanız işe yarar bir şey duyarsınız: bu vaka analizinde hangi noktada ne yaptığımı anlamadın, ya da bunu okurken nerede sıkıldın. İkincisi özellikle değerlidir, çünkü kimse portföyü sonuna kadar okumaz.
Tasarımcı arkadaşlarınız zanaatı görür, tasarımcı olmayanlar anlatının çöktüğü yeri görür. İkinci grup daha az bulunur ve daha çok işe yarar.
Görüşmeler de bir geri bildirim kanalıdır. Süreç olumsuz sonuçlandığında portföyün hangi kısmının zayıf kaldığını sormak çoğu zaman cevapsız kalmaz. Gelen eleştiriyi o anda savunmaya kalkmayın, not alın; savunulan eleştiri bir daha gelmez.
Güncellemeyi takvim değil, olay tetiklesin
Portföyü altı ayda bir açıp bakmak yerine, bir proje biter bitmez yazın. Sebebi basit: kararların gerekçesi hafızada birkaç hafta durur. Üç ay sonra elinizde yalnızca ekranlar kalır, o ekranı üreten tartışma silinmiştir ve geriye dönüp vaka analizi yazmaya çalışmak, kendi işinizi tahmin etmeye dönüşür.
Proje bittiğinde yarım sayfa not yeterlidir. Neyi kim istedi, ne denendi, ne elendi, ne değişti. Portföye dönüştürme işi sonra, ihtiyaç doğduğunda yapılır ve o zaman elinizde ham malzeme hazır olur.
Kaynaklar