Örnekten Öğrenmek mi Araştırmadan mı: Hangisi Ne Zaman
Örneklem tabanlı öğrenme hızlıdır, araştırma tabanlı öğrenme kalıcıdır: en sık duyulan özet bu ve büyük ölçüde yanıltıcı. İkisi aynı işi farklı hızlarda yapmıyor, farklı işler yapıyor. Hangisinin işe yaradığı öğrendiğiniz alanın kurallarının yazılı olup olmadığına bağlı, kişisel öğrenme stilinize değil.
Tek örnek kural taşımaz, süs taşır
Bir vaka incelemesine baktığınızda önünüzde iki şey var: problemi çözen asıl mekanizma ve o projeye özgü tesadüfler. Tek örnek bu ikisini birbirinden ayırmanıza izin vermez. Ekibin küçük olması mı işe yaradı, seçilen mimari mi, yoksa müşterinin sabırlı olması mı? Ayırt etmenin bilinen tek yolu ikinci bir örnek: aynı problemi başka koşullarda çözmüş bir vaka bulup ikisinin ortak noktasına bakmak. Ortakta kalan kuraldır, geri kalanı dekordur.
Bir ekipte, tek bir örnek projeden kopyalanan klasör yapısının üç ay içinde kimsenin gerekçesini açıklayamadığı bir kurala dönüştüğünü gördüm.
Bu yüzden "örneklerden öğrenin" tavsiyesi eksik. Doğrusu, örnekleri çift halinde toplayın.
Kaynağın kendi içindeki çelişki
Örneklem tabanlı öğrenmenin riskleri sayılırken kopyala-yapıştır kültürü ilk sıraya konur, sonra birkaç paragraf aşağıda "sektörün lider projelerini inceleyin" denir. Bu ikisi aynı anda savunulamaz. Lider projeler zaten en çok kopyalanan projelerdir ve daha kötüsü, göremediğiniz bir yığın benzer denemenin arasından hayatta kalanlardır. Aynı kararları veren ama batan on şirketi görmediğiniz sürece, o kararların başarıyı getirdiğini söyleyemezsiniz.
Batmış projelerden öğrenmek daha ucuzdur çünkü hata genelde tekil ve görünürdür. Başarıda ise onlarca değişken aynı anda doğru gitmiştir ve hangisinin taşıdığını bilmezsiniz.
Peki hangisi, ne zaman
Alanın kuralları yazılıysa teoriyle başlayın. Erişilebilirlik ölçütleri, istatistiksel yöntemler, algoritma karmaşıklığı, güvenlik pratikleri: bunlarda örnek toplayarak kuralı yeniden keşfetmeye çalışmak zaman kaybıdır, kural zaten yazılmış ve test edilmiş durumda. Burada örneğin işi kuralı öğretmek değil, kuralı doğru uyguladığınızı kontrol etmek.
Kurallar henüz yazılmamışsa sıra tersine döner. Yeni bir arayüz kalıbı, oturmamış bir pazar, ekibe özgü bir süreç sorunu: bu alanlarda okuyacak güvenilir bir literatür yok, elinizde sadece başkalarının denemeleri var. O zaman en az iki örnekle başlayın ve aradaki farkı not edin.
Karışık durumlarda ayırt edici soru şu: elde ettiğiniz bilgi yanlış çıkarsa bunu ne kadar sürede anlarsınız? Geri bildirim hızlıysa örnekle başlayıp deneyerek ilerlemek ucuz. Yanlışın haftalar sonra ortaya çıktığı yerlerde önden okumak zorunlu, çünkü düzeltme maliyeti öğrenme hızından büyük.
Kaynak