Evden Çalışırken Verimlilik: On Tavsiyenin Arkasındaki Tek Kural
Evden çalışma tavsiyeleri neredeyse her yerde on maddelik listeler halinde dolaşıyor: alan kur, rutin kur, giyin, molaya çık, sınır koy. Maddeleri yan yana dizince çoğunun aynı cümlenin farklı kılıkları olduğu görülüyor. Hepsi iş bağlamıyla ev bağlamı arasına bir sınır çekmeyi söylüyor, yalnızca sınırın nereden geçtiği değişiyor.
On madde, aslında kaç fikir?
Ayrı bir masa kurmak mekânsal bir sınır. Sabah aynı saatte başlamak zamansal bir sınır. Pijamayı değiştirmek bedensel bir sınır. Ev halkına "şu saatler arası müsait değilim" demek sosyal bir sınır. Dördü de tek bir soruyu cevaplıyor: beyin şu an hangi moddayım sorusunu neye bakarak yanıtlayacak?
Listedeki iki madde bu çerçevenin dışında kalıyor, ergonomi ve beslenme. Onlar bağlamla değil bedenle ilgili ve verimlilikten önce sağlık meselesi. Yine de ikisinde işe yarayan taktik aynı yerden çıkıyor: atıştırmalığı mutfakta bırak, masaya taşıma. Kalkmak zorunda kalman, atıştırmanın kendisinden çok daha etkili bir fren.
Mekân: ayrı oda şart değil, görünür sinyal şart
Ayrı bir çalışma odası herkeste yok, tavsiyeler bunu genelde atlıyor. Peki oda yoksa sınır nereden geçer? Mutfak masasının aynı köşesi, işe başlarken çıkarılıp bitince çekmeceye kaldırılan harici klavye, gün sonunda kapatılan dizüstü. Sinyalin fiziksel olması değil, tekrarlanabilir olması önemli.
Gün ışığı tarafı da abartılmadan doğru: pencere önü iyi fikir ama ekranın arkasında pencere varsa hem gözün hem de kameran kaybeder. Işığı yandan al.
Saat: esnekliğin bedeli, bitiş saatinin belirsizleşmesi
Esnek çalışma saatleri evden çalışmanın en cazip yanı, aynı zamanda en pahalı yanı. Sabit bir başlangıç saati olmadığında iş güne yayılıyor; sabit bir bitiş saati olmadığında güne taşıyor. İkisinden biri seçilecekse bitiş saatini savun, çünkü geç başlanan bir gün telafi edilebilir, hiç bitmeyen bir gün ertesi günü de yiyor.
Biyolojik ritim tavsiyesi kulağa hoş geliyor ama kendi başına eksik. Asıl soru şu: en berrak olduğun üç saatte ne yapıyorsun? Çoğu insan o dilimi e-postaya ve toplantıya harcıyor, sonra düşünmesi gereken işi akşam yorgunken açıyor. Takvimde o üç saati doldurulmuş göster, kimse üstüne toplantı koyamasın.
Dikkat: engellemeyi kolay geri alınabilir yapma
Site engelleyici eklentiler işe yarıyor, ta ki eklentinin kendi menüsünden iki tıkla kapatılabildiği fark edilene kadar. Sürtünmeyi artır: engellemek istediğin birkaç alan adını /etc/hosts dosyasına 127.0.0.1 ile yaz. Geri almak için terminal açıp yönetici parolası girmen gerekir ve o birkaç saniyelik zahmet, refleksle atılan tıklamayı durdurmaya çoğu zaman yetiyor.
Telefon için de aynı mantık geçerli. Sessize almak yetmiyor, çünkü mesele ses değil erişilebilirlik. Cihaz kolun uzanabildiği yerdeyse elin ara ara oraya gidiyor. Başka odaya koymak, sessize almaktan çok daha fazla iş görüyor.
Molalar: o 45 dakika nereden geliyor?
"Her 45-60 dakikada bir mola verin" cümlesi listelerde kaynaksız dolaşıyor. Pomodoro 25 dakika diyor, başka yerde 90 dakikalık döngüler anlatılıyor. Sayıların bu kadar oynaması, doğru sayının kişiye ve işe göre değiştiğini gösteriyor.
Saate göre mola vermenin bir sakıncası var: zamanlayıcı, tam da işin içine girdiğin anda çalabiliyor. Odağı yeniden kurmak molanın kazandırdığından pahalıya geliyor. Molayı doğal kırılma noktasına bağla; bir işi bitirdiğinde, bir bölümü kapattığında kalk. Kırılma noktası bir saati aşıyorsa zaten yorulduğunu hissedersin, alarma gerek kalmaz.
Ev dışına çıkmak neden gerçekten işe yarıyor
Haftada bir iki gün kafede ya da ortak çalışma alanında çalışmak, ilk maddeyle çelişiyor gibi duruyor. Orada gürültü daha fazla, dikkat dağıtıcı daha çok. Ama bir fark var: kafedeki dikkat dağıtıcılar sana ait değil. Evdeki bulaşık, yıkanmayı bekleyen çamaşır ve yarım kalan tamir işi seni çağırıyor, yan masadaki konuşma çağırmıyor. Tanıdık olmayan gürültü, tanıdık olan sorumluluktan daha az bölüyor.
Yalnızlık tarafını da hafife alma. Evden çalışan biri için haftada birkaç saatliğine başka insanların olduğu bir mekâna gitmek, verimlilikten önce ruh hali meselesi. Verim de peşinden geliyor.