Kullanıcı Senaryosu Haritalama: Neyi Haritalamayacağınıza Karar Vermek
Kullanıcı senaryosu, bir kullanıcının tek bir hedefe ulaşmak için attığı adımların kısa anlatımıdır. Senaryo haritalama ise bu anlatımları sıraya dizip ekibin önüne koyma işi. Zor kısmı senaryo yazmak değil; hangi senaryoların yazılmayacağına karar vermek.
Senaryo neyi kapsar, neyi kapsamaz
İyi bir senaryo tek bir hedefe bağlıdır ve gerçek bir davranışa dayanır. "Ayşe doğum günü hediyesi almak için kitapçının sitesine giriyor" cümlesi senaryonun başlangıcıdır, tamamı değil; asıl içerik Ayşe'nin hangi bilgiyi ne zaman aradığıdır.
Senaryo bir arayüz tarifi değildir. "Sağ üstteki sepet ikonuna tıklar" yazdığınız anda haritayı mevcut tasarıma kilitlemiş olursunuz ve haritanın tek işe yarar tarafını, yani tasarımdan bağımsız kalmasını kaybedersiniz. Adımı niyetle yazın, bileşenle değil.
Kaç senaryo yazacağınızı önce hesaplayın
Senaryo sayısı persona ile görev sayısının çarpımı kadar büyür. Dört persona ve altı ana görev, kâğıt üstünde 24 senaryo demektir. İki buçuk saatlik bir atölyede 150 dakikanız var; senaryo başına altı dakika düşer, tartışma ve gruplama dahil. Bu hızda çıkan şey harita değil, başlık listesi olur.
Bu yüzden "her etkileşimi haritalayın" tavsiyesi ters çalışır. Bir oturumda en fazla beş, altı senaryoyu hakkıyla açabilirsiniz. Gerisi ya sonraki oturuma kalır ya da hiç yazılmaz, ki çoğu zaman doğru karar ikincisidir: gelirin ve destek taleplerinin yoğunlaştığı akışlar zaten bellidir.
Atölyenin kurulumu
Beş ile yedi kişi arası bir grup iyi çalışıyor. Altında fikir çeşitliliği düşüyor, üstünde oturumu yönetmek imkânsızlaşıyor. Masada UX tarafından biri, ürün tarafından biri ve mutlaka geliştirici olsun. Geliştirici olmadan yazılan senaryolar, uygulanması üç haftalık akışları tek post-it'e sığdırma eğilimindedir.
Fiziksel ortamda post-it, büyük kâğıt ve renkli kalem yeterli. Uzaktan çalışıyorsanız Miro veya FigJam aynı işi görür; Lucidchart daha çok akış diyagramına dönüştürme aşamasında işe yarar. Araç seçimi sonucu değiştirmez, oturumun kaç kişiyle ve kaç senaryoyla yapıldığı değiştirir.
Akışı yazarken sorulacak sorular
Her senaryo için beş soru yeter: Kullanıcı kim, hangi hedefe gidiyor, bunu nerede ve ne zaman yapıyor, neden yapıyor, hangi adımlardan geçiyor. Son soru en çok yeri kaplar, ilk dördü ise senaryoyu gerçeğe bağlar.
Akışı genelde mutlu yoldan değil, sistemin hata döndürdüğü adımdan yazmaya başlarım. Kart reddedildiğinde, arama sonuç vermediğinde, oturum düştüğünde ne oluyor. Mutlu yol kendiliğinden çıkar; iş yükü ve kullanıcı kaybı diğer dallarda birikir.
Gruplama aşaması haritayı harita yapar
Senaryolar duvara çıktıktan sonra örtüşenleri birleştirin. Aynı hedefe farklı yollardan giden iki senaryo varsa, aradaki fark ya gerçek bir kullanıcı farkıdır ya da ürünün gereksiz ikinci yoludur. İkincisi çıkıyorsa haritanın size verdiği ilk somut çıktı budur: silinecek bir akış.
Haritayı kullanılabilirlik testine bağlayın
Senaryo haritasının tek gerçek doğrulaması testtir. Haritada kalan senaryolar test görevlerine dönüşür, görevler ölçülebilir hale gelir: tamamlanma oranı, süre, takılma noktası. Test edilmeyen bir senaryo haritası, ekibin ortak varsayımını güzel bir kâğıda dökmekten ibarettir.
Harita, temel görevlerin akışı karşılandığında bitmiş sayılır. Yeni bir sürümde değil, akışın kendisi değiştiğinde tekrar açılır. Sürüm başına haritayı baştan çizen ekipler, birkaç iterasyon sonra atölyeyi tamamen bırakıyor.