Kültürel Problar: Kullanıcının Kendi Ortamından Veri Toplamak
Kullanıcıyı evinde, arabasında ya da vardiya arasında izleyemediğiniz projeler için bir çıkış yolu var: veri toplama işini kullanıcıya devretmek. Kültürel prob budur. Elinize sayı gelmez; katılımcının kendi seçtiği anlardan oluşan, dağınık ama gerçek bir kayıt gelir.
Ne zaman doğru yöntem
Katılımcıya birkaç hafta boyunca kullanacağı küçük bir set bırakırsınız. Fotoğraf çeker, günlüğe not düşer, kart doldurur, aklına geleni sesli kaydeder. Siz ortamda değilsiniz, dolayısıyla ne gözlemci etkisi var ne de sizin sorunuzun yönlendirmesi.
Yöntemi seçmenin tek sağlam gerekçesi şu: ilgilendiğiniz davranış sizin bulunamayacağınız bir yerde geçiyor. Ev, servis aracı, hastane koridoru, vardiya arası. Kullanıcı laboratuvara gelebiliyorsa ya da soruyu ekrandaki bir akışı izleyerek cevaplayabiliyorsanız prob kurmak zaman kaybıdır; kullanılabilirlik testi aynı soruyu haftalar yerine saatler içinde kapatır.
Kite ne konur
Kit ne kadar sadeyse geri dönüş o kadar yüksek olur. Öğrenilmesi gereken her yeni cihaz, katılımcının yarı yolda bırakma ihtimalini artırıyor; fotoğraf ve ses için telefonu kullanın, ayrıca kamera ya da kayıt cihazı dağıtmayın.
- Günlük: tarih odaklı değil tetikleyici odaklı olsun. Bugün ne yaptınız yerine, bunu kullanmaktan vazgeçtiğiniz an.
- Boş kartpostal: katılımcının size sormak istediği soruyu yazması için. Çoğu zaman sizin hazırladığınız sorulardan daha çok şey söyler.
- Renkli etiketler: ortamdaki nesneleri işaretlemek için. Fotoğrafa girmeyen ayrıntı etiketle görünür hale gelir.
- Tek sayfalık yönerge: her malzemenin ne için olduğunu ikişer cümleyle anlatan. Uzun yönerge okunmuyor.
Uygulama sırası
- Hangi davranışı görmek istediğinizi tek cümleyle yazın. Yazamıyorsanız kit de dağınık çıkar.
- Malzemeyi elden teslim edin. Kargoyla giden kitlerin dönüşü düşük, çünkü ilk beş dakikada soru sorulacak kimse yok.
- İlk haftanın sonunda kısa bir hatırlatma yapın, toplama gününde değil.
- Kiti geri aldıktan sonra katılımcıyla yarım saatlik bir görüşme yapın. Prob verisi tek başına yorumlanmaz, bir fotoğrafın neden çekildiğini yalnızca çeken bilir.
Kaç katılımcı
Yöntem anlatılırken iki tavsiye sürekli yan yana geliyor: farklı yaş, cinsiyet ve deneyim gruplarından katılımcı seçin, sonra veriyi tematik olarak derinlemesine okuyun. Bu ikisi aynı bütçede birlikte durmuyor. Üç yaş aralığı, iki deneyim seviyesi ve iki kullanım bağlamı bile on iki hücrelik bir tablo demek. Hücre başına tek kişiyle o tablonun hiçbir gözünden çıkarım yapamazsınız, üstelik prob verisi karşılaştırılabilir de değil: biri buzdolabının fotoğrafını çeker, öbürü ekran görüntüsü gönderir, ikisini aynı sütuna koymanın bir anlamı yok.
Temsil kaygısı nicel örneklemden ithal edilmiş bir refleks. Burada katılımcı sayısını artırmak istatistiksel güç değil, okuma süresi getirir. Altı ile sekiz kişi, tek bir bağlam, iki hafta. Dar tutun.
Gelen veriyle ne yapılır
Fotoğraflar, ses notları ve günlük sayfaları ayrı kanallardan geldiği için ilk iş hepsini katılımcı ve tarih üzerinden tek bir çizelgede birleştirmek. Aynı günün üç kanaldaki izi yan yana gelmezse elinizde birbirinden kopuk parçalar kalır, o parçalardan da tema çıkmaz.
Sonra tekrar edenleri işaretleyin: aynı saat, aynı mekan, aynı sıkıntı. Çıkan şey bulgu değil hipotezdir. Tasarım kararına dönüştürmeden önce kullanılabilirlik testi ya da günlük çalışmasıyla sınayın.
Nerede tıkanır
İki yerde. Birincisi katılımcı motivasyonu: ikinci haftada kayıt sıklığı düşüyor, bunu peşinen kabul edip süreyi kısa tutmak, uzatıp boş sayfa toplamaktan iyidir. İkincisi analiz: veri öznel, kodlaması da öyle. En az iki kişi bağımsız okusun, sonra karşılaştırın; yoksa kendi beklentinizi verinin içinde bulursunuz.
Prob tek başına karar verdiren bir yöntem değil. Nereye bakacağınızı henüz bilmediğiniz aşamada, doğru soruyu bulmak için var.