Tasarımcı Liderliği: Söz Hakkı Nereden Gelir?
Tasarımcının liderliği toplantıya çağrılmakla başlamaz, kararın kimde olduğuyla başlar. Çoğu ekipte tasarımcı fikrini söyler, kararı bir başkası verir, sonucun hesabını da o başkası tutar. Aradaki mesafeyi kapatan şey unvan değil, adı konmuş bir sorumluluktur.
Fikir vermek ile karar almak
Bir tasarımcıya danışılıyor olması, onun karar verdiği anlamına gelmez. Danışma ucuzdur: kimse fikri uygulamak zorunda değildir, kimse sonucunu üstlenmez. Karar pahalıdır, çünkü yanlış çıktığında adres bellidir.
Bunun pratik karşılığı şu: bir sayı sahiplen. Kayıt tamamlama oranı olabilir, destek talebi başına düşen ekran sayısı olabilir, ilk haftada geri dönen kullanıcı oranı olabilir. Hangisini seçersen seç, çeyrek sonundaki halinden senin sorumlu olduğunu açıkça söyle. Söz hakkı bundan sonrası için kendiliğinden gelir, çünkü artık toplantıda fikir veren biri değil, hedefi tutturmakla yükümlü biri konuşuyordur.
Proje yöneticisiyle fark nerede değil
Yaygın anlatı şöyle kurulur: proje yöneticisi bütçeye, takvime ve sürece bakar; tasarımcı insana ve kullanıma bakar. Aynı anlatı birkaç satır sonra lider tasarımcıdan bütçe ve takvim okuryazarlığı ister. İkisi birden doğru olamaz. Bütçeyi anlamak liderliğin şartıysa, bütçeye bakmak proje yöneticisini tasarımın dışına atan şey olamaz.
Fark ilgi alanında değil, yetkide. İki rol de aynı kısıtlara bakar; ayrıldıkları yer, çatışma çıktığında kimin hükmünün geçtiğidir. Tasarımcının liderliği bu yüzden yeni bir bakış açısı meselesi değil, mevcut bakış açısının karar anında ağırlığının olması meselesidir.
Söz hakkını ne kazandırır
Kullanıcı araştırması bir tasarım kararını haklı çıkarır ama tek başına onaylatmaz. Onay, kararın maliyeti masaya konduğunda gelir. Bir tasarım kararını uygulama maliyetiyle birlikte getiren tasarımcıyı, yalnızca araştırma bulgusuyla gelenden daha ikna edici bulurum; ilkinin önerisi tartışılır, ikincisininki bir sonraki çeyreğe ertelenir.
Maliyet cümlesi şuna benzer: bu akış sunucu tarafında yeni bir durum alanı açıyor ve üç uç noktayı etkiliyor, alternatifi mevcut alanla iki günde çıkar. Ölçüm için de aynısı geçerli. Takip edeceğini söylediğin davranışın kayıtta karşılığı var mı, önce ona bak. Toplanmayan olayı ölçemezsin ve hiçbir tasarım hedefi, ölçülemediği çeyrekte hayatta kalmaz.
Katılımcı tasarımın sınırı
Kullanıcıyı sürece almak işe yarar, ama katılım oylama değildir. Onlarca talebin ortalamasını alırsan kimsenin istemediği bir ürün çıkar. Lider tasarımcının işi talepleri toplamak değil, hangisinin ürünün gideceği yere hizmet ettiğine karar vermek ve gerekçesini herkese aynı cümlelerle anlatmaktır. Gerekçenin tekrar tekrar aynı şekilde kurulabilmesi, kararın sağlam olduğunun en iyi göstergesidir.