Tasarımda Hikâye Anlatımı: Sayfanın Neresinde İşe Yarar

Bir arayüzde kullanıcının kendinden bir parça bulması tasarımın süsü değil, işlevi. Ama bu işi yapan şey duygulu dil ya da ilham veren başlıklar değil; gerçek insanların gerçek cümleleri ve o cümleleri görünür kılan bir düzen. Hikâye anlatımı tam burada, sayfada kimin konuştuğu netleştiğinde çalışıyor.

Empatiyle sempatiyi karıştırmak tasarımı yanlış yere çeker

Bu iki kelime tasarım yazılarında sürekli birbirinin yerine, üstelik çoğu zaman ters biçimde kullanılıyor. Empati, karşındakinin durumunu onun bulunduğu yerden anlamaktır; araştırma yaparken ihtiyacın olan şey budur. Sempati ise dışarıdan duyulan yakınlıktır, mesafe korunur. Ayrım kılı kırk yarmak gibi görünebilir ama pratikte kimin ne yazacağını belirler: kullanıcıyla ilgili metni empatiyle toplarsın, sayfaya koyduğunda sempati kurması beklenen kişi okuyucudur.

Hikâye sayfanın neresinde işe yarar

Çoğu sitede hikâye anlatımı ana sayfadaki büyük başlıkta aranır. Oysa kullanıcının anlatıya en çok ihtiyaç duyduğu yerler sıkıcı görünen ekranlardır: boş liste, sonuç bulunamayan arama, reddedilen ödeme. Kullanıcı orada bir şeyin neden olmadığını anlamak ister. "Henüz kayıt yok" yerine "İlk projeni ekleyince burada listelenecek" yazmak, ilham veren bir manşetten fazla iş görür.

Vaka anlatımı, müşteri yorumu, ekip sayfasındaki gerçek fotoğraf da hikâye taşır. Ortak noktaları belirli olmaları: isim, tarih, sayı, çözülen bir sorun. Genel geçer bir cümle hikâye değildir.

Uydurma hikâye geri teper

Stok fotoğraflı "Ayşe, 34, pazarlama müdürü" kutuları bunun en yaygın örneği. Persona bir araştırma aracıdır, ekibin içinde işe yarar; ziyaretçiye gösterilecek içerik değildir. Ziyaretçi o kutunun kurgu olduğunu genellikle anlar, o andan sonra sayfadaki diğer iddialara da temkinli yaklaşır.

Bir müşterinin sitesinde ana sayfadaki kurgu başarı hikâyesi bloğunu izin alınmış üç gerçek yorumla değiştirmiştik, gelen ilk geri bildirim "bunlar gerçek mi" değil "benim durumum da buna benziyor" oldu.

Görselin bedeli

Gerçek fotoğraf gerçekten daha iyi çalışır, ama bedava değil. Müşteri yorumunun yanına konan 2 MB'lık bir JPEG, kurmaya çalıştığın yakınlıktan önce sayfayı bekletir. Görseli kullanılacak genişliğin en çok iki katında dışa aktar, WebP'ye çevir, ilk ekranın altında kalan blokları loading="lazy" ile ertele. Bu üçü yapılmadan konan "samimi" bir fotoğraf, samimiyetten çok bekleme süresi üretir.

Ölçebildiğin şey duygu değil

Duygusal bağ panelde bir sayı olarak görünmez. Görünenler daha mütevazı: yorum bloğuna kadar kaydıran ziyaretçi oranı, formu açıp tamamlayanların payı, aynı kişinin bir hafta içinde geri dönmesi. İlki hikâyenin okunup okunmadığını söyler, ikincisi harekete geçirip geçirmediğini. Üçüncüsü en yavaş ama en güvenilir sinyaldir.

Hangisine bakacağın sayfanın işine bağlı. Tanıtım sayfasında kaydırma derinliğiyle form tamamlama oranını birlikte okursun; blog yazısında geri dönen ziyaretçiden başka anlamlı bir şey yoktur. Üçünü birden hedefe koyan bir tasarım kararı ise genellikle hiçbirini iyileştirmez.