Satış İçin Değil Kullanım İçin Tasarım: Mockup'tan Tarayıcıya
Bir web sitesi projesi çoğu zaman şurada biter: müşteri ekrandaki görsele bakar ve onaylar. Oysa onayladığı şey site değil, sitenin sabit bir açıdan çekilmiş fotoğrafı. Kullanım odaklı tasarım, bu fotoğrafı olabildiğince erken bırakıp kararı tarayıcıda vermek demek.
Onaylanan şey, kullanılan şey değil
Mockup tek bir durumu gösterir: tek genişlik, tek içerik uzunluğu, tek font render'ı, sıfır yüklenme süresi. Gerçek site bunların hepsinde değişkendir. Ürün adı iki satıra düşünce kart yüksekliği ne oluyor, başlık doksan karakter olunca menü kayıyor mu, tablo 360 piksele sığmayınca ne görünüyor? Mockup bu soruların hiçbirini sormaz, çünkü hepsinin cevabını baştan kendi seçmiştir.
Sayı tarafı daha da net. Çoğu mockup 1440 piksel genişlikte hazırlanır. Kendi analytics kaydınıza bakın, o genişlik civarında gelen ziyaretçi oranı çoğu sitede küçük bir dilimdir. Onaylanan tek durum, neredeyse hiç kimsenin görmediği durum oluyor.
Photoshop'ta çalışan tarayıcıda çalışmaz
Fark estetik değil teknik. Tarayıcılar fontu farklı render eder, 300 ağırlıkta ve sıkı letter-spacing ile kurulmuş bir başlık Windows'ta o incelikte durmaz. Gölge değerleri birebir taşınmaz, scrollbar sekiz on beş piksel yer yer, uzun metin satır sonlarını sizin seçtiğiniz yerden kırmaz. Bunları önceden tahmin etmek yerine açıp bakmak daha ucuz.
Yarım kalmış ama tarayıcıda açılan bir prototipi, Photoshop'ta bitmiş görünen bir kompozisyondan daha güvenilir bulurum. İlki nerede yanıldığınızı gösterir, ikincisi saklar.
Bunun bir de sözleşme tarafı var. Müşteri bir resmi onayladıysa, tarayıcıda ortaya çıkan her fark onun gözünde doğal sonuç değil, kusur olarak okunur. Onayı canlı bir sayfa üzerinden aldığınızda bu tartışma hiç başlamıyor.
Tasarımı tek kişiye bırakmayın
Arayüzü sadece tasarımcının götürdüğü projelerde maliyetli detaylar hep geç çıkar. Sticky header ile sayfa içi bağlantıların çakışması, filtre değişince kaybolan scroll pozisyonu, boş durum ekranları, hata mesajının sığmadığı alan. Bunları yazılımcı ilk taslakta görürse çözüm birkaç satır; iki hafta sonra görürse tasarım kararını geri almak gerekir.
Pazarlama tarafının erken bakması da işe yarar, çünkü metin uzunluğunu tasarımcı tahmin eder, onlar bilir.
Mockup'ın hâlâ kazandığı yer
Photoshop, Figma ya da elinizdeki her ne ise, fikir üretme aşamasında hâlâ en hızlı araç. Beş farklı yerleşimi yarım saatte deneyip elemek kodla mümkün değil. Sorun aracın kendisi değil, çıktısını nihai ürünmüş gibi sunmak. Taslağı yön göstermek için kullanın, karar vermek için değil.
Pratik sıra
- Kimin ne yapmaya geldiğini yazın. Tek cümlelik senaryolar yeter.
- Kaba taslakla yönü seçin, cilaya girmeyin.
- Gerçek içerikle, tarayıcıda çalışan bir demo çıkarın. Uzun ürün adı, boş liste, hatalı form dahil.
- Demoyu müşteriye ve ekibe kendi cihazlarında açtırın, onayı oradan alın.
Kaynaklar