Ürün Tasarımcısı ve UX Tasarımcısı: Ayrım Tam Olarak Nerede
Ürün tasarımcısı ve UX tasarımcısı ilanlarını yan yana koyun, istenen becerilerin çoğu birebir örtüşür: kullanıcı araştırması, persona, prototip, kullanılabilirlik testi. Ayrım beceri listesinde değil, kararın nerede verildiğinde. Çizgiyi doğru yere çekmek hem ekip kurarken hem de kariyer seçerken işe yarar.
Beceri listeleri birbirinin kopyası
Bu iki rolü karşılaştıran metinlerin çoğu kendi içinde çelişir. Önce ürün tasarımcısını anlatır: kullanıcı araştırması yapar, persona geliştirir, prototip üretir, test eder. Sonra UX tasarımcısına geçer ve aynı dört maddeyi tekrar sıralar. Ardından "ürün tasarımı bütünsel, UX tasarımı arayüze odaklı" diye bir hüküm verir. O hüküm, az önce yazdığı görev listelerinden çıkmaz; dışarıdan eklenmiştir.
Beceri düzeyinde ayrım aramak baştan yanlış yerde aramaktır. Görüşme yapmak, akış çizmek, test kurgulamak ikisinin de işi. Ayrım, bu becerilerin hangi soruya cevap vermek için kullanıldığında ortaya çıkar.
Ayrım kararın kapsamında
UX tasarımcısı "bu iş nasıl yapılmalı" sorusuna çalışır. İşin yapılacağı verilidir; sıra ekranların sırasına, boş durumda ne göründüğüne, hata mesajının kullanıcıyı nereye bıraktığına gelmiştir.
Ürün tasarımcısı bir adım geriden bakar ve "bu iş yapılmalı mı" sorusunu açık tutar. Aynı ihtiyaç bazen daha iyi bir ekranla değil, tek bir varsayılan değerle ya da özelliğin tamamen kaldırılmasıyla çözülür. Bu kararı vermek için fiyatlandırmayı, destek yükünü, geliştirme takvimini ve rakibin ne yaptığını masaya koymak gerekir.
Pratikte iki masanın üstündeki kâğıtlar farklıdır. Birinde yol haritası, birim ekonomisi, kapsam kesme listesi vardır. Diğerinde akış diyagramı, arayüz metni, klavye erişilebilirliği notları.
Unvanı çoğu zaman ekibin büyüklüğü belirliyor
Aynı işi yapan iki kişiden biri elli kişilik bir şirkette "ürün tasarımcısı", diğeri iki yüz kişilik bir şirkette "UX tasarımcısı" olarak anılır. Rol büyüdükçe bölünür, küçüldükçe birleşir. Beş kişilik bir ekipte bu iki unvanı ayırmaya kalkma; ikisini de yarım kişiyle doldurmuş olursun ve arada kalan iş sessizce geliştiriciye düşer.
Bunun tersi de geçerli. Otuz kişilik bir tasarım organizasyonunda tek bir kişinin hem yol haritasını hem de ekran ekran arayüz metnini taşıması mümkün değil, bölünme orada gerçek bir ihtiyaç.
Tasarım kararının uygulamadaki karşılığı
İki rolü ayıran en somut şey, kararın maliyetini kimin hesapladığı. Bir kayıt akışında üç adımı tek adıma indirmek arayüzde küçük bir sadeleştirme gibi görünür. Arkada bunun karşılığı, üç ayrı doğrulama noktasını tek bir işleme toplamak ve yarıda kalan kaydın ne olacağına karar vermektir. Ekran sayısı azalır, hata durumlarının sayısı artar.
Bir tasarım iddiasının kodda karşılığı olup olmadığını sorabilen tasarımcı, ekibin en pahalı yanlış anlaşılmalarını daha eskiz aşamasında keser. Bu soruyu soramayan tasarımcı, güzel görünen ama üç sprint süren bir akış teslim eder.
Hangisinden başlamalı
Sıralama nettir: UX tarafından başla. Kullanıcı araştırması, akış kurgusu ve test yapmayı öğrenmeden alınan ürün kararları tahmine dayanır, ve tahminin maliyeti ürün seviyesinde kat kat büyür. Ürün tasarımı, bu temelin üstüne iş bağlamı eklendiğinde kendiliğinden gelir.
İkisi arasında sıkışmış hissediyorsan sorulacak soru şu değil: hangisi daha çok kazandırır. Şu: bir özelliği iptal etme kararının odada verilmesini mi istersin, yoksa verilmiş kararı en iyi biçimde hayata geçirmeyi mi. İlkini istiyorsan ürün tarafı, ikincisinden keyif alıyorsan UX tarafı seni daha uzun süre tatmin eder.