Affinity Diyagramı: Dağınık Notları Kümelere İndirmek

Araştırma notları belli bir sayıyı geçince tek tek okumak işe yaramaz. Elli görüşme alıntısı ayrı ayrı doğrudur, hepsi bir arada gürültüdür. Affinity diyagramı bu yığını benzerliğine göre kümelemenin en ucuz yolu, ama değeri çıkan kümelerde değil, kümeler kurulurken ekibin vermek zorunda kaldığı kararlarda.

Yöntem tam olarak ne yapar

Affinity diyagramı bir analiz aracı değil, bir sıkıştırma aracıdır. Dört yüz not girer, on beş başlık çıkar. Bu başlıklar veriden türemiş görünür; aslında ekibin ortak kelime dağarcığıdır. Asıl ürün de budur: aynı olguya herkesin aynı adı vermeye başlaması.

Girdi kullanıcı görüşmeleri olabilir, destek kayıtları olabilir, anketin açık uçlu yanıtları olabilir. Tek şart notların atomik olması. Bir nota iki fikir sığdırdığın anda o not iki kümeye birden aitmiş gibi davranır ve gruplama orada tıkanır.

Sıra

Notları yaz, dağıt, benzerleri yaklaştır, kümeleri adlandır. Yöntemin tamamı bu. Zorluk adımlarda değil, adımlar arasındaki geçişlerde.

• Adlandırmayı gruplamanın sonuna bırak. Erken konan bir başlık kendinden sonraki notları kendine çeker ve küme, veriden çok başlığa benzemeye başlar.
• Tek başına kalan notu zorla bir yere yerleştirme. Yalnız duran not çoğu zaman en pahalı bulgudur, kümeye sıkıştırıldığında kaybolur.
• Küme sayısı yirmiyi aştıysa üst küme kurma zamanı gelmiştir. Yirmi kümeyi aynı anda akılda tutup yeni notu doğru yere koymak mümkün değil.

Dijital tahtaya geçmeden önce ilk turu fiziksel notlarla yap. Ekranda pratikte tek kişi düzenler, ötekiler izler; duvarda dört kişi aynı anda not taşır ve tartışma kendiliğinden başlar.

Aynı notlarla iki ekip iki farklı diyagram çıkarır

Yöntemin atladığı yer burası. Kümeleme benzerliğe göre yapılır, ama benzerliğin tanımı gruplayanın kafasındadır. Aynı yüz notu iki ayrı ekibe verirsen iki farklı başlık seti alırsın, ikisi de savunulabilir olur.

Bunu kusur saymak yerine kullan: notları iki küçük gruba ayrı ayrı kümelet, sonra başlıkları yan yana koy. Örtüşen yerler zaten bilinen şeylerdir. Ayrıştığı yerler, ekibin gerçekten anlaşmadığı yerlerdir ve tartışılması gereken de odur.

Aynı nedenle affinity diyagramını karar hızlandırıcı diye satmak yanlış. Yarım gün yer, bazen bir gün. Kazandırdığı şey hız değil, sonraki üç ay boyunca herkesin aynı kelimeleri kullanması.

Diyagram bittikten sonra

Kümeler kendiliğinden personaya ya da empati haritasına dönüşmez. Her başlığı bir sorun ifadesine çevir: kim, ne yapmaya çalışırken, nerede takılıyor. Bu cümleyi kuramadığın başlık, bulgu değil izlenimdir.

Altında tek not olan küme de öyle. Bir kişinin bir kez söylediği şey diyagramda bir başlık kadar yer kaplar ve olduğundan büyük görünür. Diyagramı fotoğraflarken not sayılarını da yaz, üç ay sonra bakan kişi ağırlıkları görsün.