Hick-Hyman Yasası: Seçenek Azaltmak Gerçekte Ne Kazandırır?
Hick-Hyman Yasası tasarım metinlerinde hep aynı cümleye indirgenir: seçenek arttıkça karar süresi uzar, o halde seçenekleri azaltın. Yasanın kendisi sağlam. İndirgeme değil. Formülün logaritmik olduğu atlanınca menüden madde silmenin getirisi olduğundan çok daha büyük görünüyor, üstelik yasanın ölçüldüğü koşullar bir web menüsünün koşullarına pek benzemiyor.
Formül ne diyor
William Hick ve Ray Hyman'ın 1950'lerin başında ayrı ayrı yürüttüğü deneylerden çıkan bağıntı kabaca şudur:
RT = a + b · log2(n + 1) RT tepki süresi, n eşit olasılıklı seçenek sayısı, a ve b ise deney düzeneğine göre değişen sabitler. Buradaki kritik parça log2. Seçenek sayısı ile karar süresi arasında doğrusal değil, azalan getirili bir ilişki var. "Seçenekleri azaltın" tavsiyesi bu eğrinin varlığını doğru aktarıyor, eğimini yanlış.
Yarıya indirmenin gerçek getirisi
Formülü çalıştırmak farkı hemen gösteriyor. 16 seçenekten 8'e inerseniz log2(17) = 4,09 değeri log2(9) = 3,17 oluyor: kazanç 0,92 birim. 4 seçenekten 2'ye inerseniz 2,32 değeri 1,58 oluyor, kazanç 0,74 birim. 100'den 50'ye inmek de yaklaşık 1 birim kazandırır.
Yani seçenek sayısını hangi noktada yarıya indirirseniz indirin, kazandığınız süre aşağı yukarı aynı. Bunun pratik karşılığı şu: 40 maddelik bir menüden 5 madde silmek ölçülebilir bir şey kazandırmaz. Kayda değer bir fark için sayıyı katlarca düşürmeniz gerekir, o da genellikle menüden değil ürün kapsamından silmek anlamına gelir.
Alt gruplara bölmek yasanın kendi matematiğine aykırı
Karmaşık menüyü küçük ve anlamlı alt gruplara bölme tavsiyesi neredeyse her yazıda Hick-Hyman'a dayandırılarak verilir. Oysa yasa bunun tersini söyler.
20 maddelik düz bir menüde karar maliyeti log2(21) = 4,39. Aynı 20 maddeyi 4 gruba, her grubu 5 maddeye bölerseniz kullanıcı iki karar verir: log2(5) + log2(6) = 2,32 + 2,58 = 4,90. Toplam maliyet düşmedi, arttı. Her ek katman kullanıcıya yeni bir karar noktası ekliyor ve logaritmanın azalan getirisi bu ek noktayı karşılamaya yetmiyor.
Menü derinliği üzerine yapılan klasik çalışmalar da bu yönde: Landauer ve Nachbar'ın 1985 tarihli dokunmatik menü deneyleri, geniş ve sığ ağaçların dar ve derin ağaçlardan hızlı olduğunu buldu. Gruplama yine de işe yarar, ama başka bir nedenle: kullanıcı doğru grubu anlamlandırma yoluyla eleyebildiğinde 20 maddeyi tek tek okumaktan kurtulur. Kazanç karar süresinden değil, görsel tarama süresinden geliyor. Gruplamayı savunun, sadece Hick'e dayandırmayın.
Deneyin koşulları menünüzün koşulları değil
Hick'in katılımcıları önlerindeki lambalara önceden atanmış tuşlara basıyordu. Seçenekler eşit olasılıklıydı, katılımcılar düzeneği öğrenmişti, tek belirsizlik hangi lambanın yanacağıydı. Bir web menüsünde bunların hiçbiri geçerli değil: etiketler ilk kez okunuyor, seçeneklerin olasılıkları birbirinden çok farklı ve kullanıcı çoğu zaman ne aradığını da tam bilmiyor.
Etiketlerin okunması gereken durumda maliyeti belirleyen şey karar değil, görsel tarama ve okuma. Bu da madde sayısıyla logaritmik değil, kabaca doğrusal büyür. Yani sık ziyaret edilen tanıdık bir menüde yasa iyi çalışır, ilk kez görülen bir menüde tahmin ettiğinden daha kötü sonuç verir. "Menüde en fazla 5-7 madde olsun" kuralı da buradan değil, Miller'ın kısa süreli bellek sayısından ödünç alınmış (o sayının menü uzunluğuyla ilgisini bugüne kadar kuran bir çalışma görmedim).
Asıl kullanışlı olan kısım: olasılıkları eşitsizleştirmek
Hyman'ın katkısı çoğunlukla es geçilir, halbuki uygulamada işe yarayan parça orada. Hyman tepki süresinin seçenek sayısıyla değil, seçim dağılımının entropisiyle orantılı olduğunu gösterdi. Seçenekler eşit olasılıklıysa entropi en yüksektir. Bir seçenek diğerlerini açıkça bastırıyorsa entropi düşer ve ortalama karar süresi kısalır.
Bu, menü kısaltmaktan hem daha ucuz hem daha etkili bir müdahale. Seçenek silmeden dağılımı bozabilirsiniz:
- Kullanım verisinde açık ara önde olan maddeyi en üste ve görsel olarak baskın konuma alın.
- Formlarda en yaygın değeri varsayılan yapın; kullanıcının çoğu zaman hiç karar vermemesi gerekir.
- Ödeme adımında az kullanılan yöntemleri listeden çıkarmak yerine ikinci seviyeye indirin.
Burada ölçülecek şey de belli: menünün açılmasıyla ilk tıklama arasındaki süre ve tıklama dağılımı. İkisi de mevcut olay kaydına iki alan eklemekle toplanır, ayrı bir araca gerek yok. Dağılım düzleştikçe kullanıcı gerçekten kararsız kalıyor demektir, sayı azaltmanın anlamlı olduğu yer de tam olarak orasıdır.
Kaynaklar