Ideation: Fikir Üretimi Süreci, Yöntemleri ve Sınırları
Ideation, bir problemi çözmek için sistemli biçimde çok sayıda fikir üretme aşamasıdır. Tasarım sürecinin en çok konuşulan, en kötü yürütülen adımı da budur: ekipler yöntemi bilir, ama oturumu gereğinden kalabalık kurar ve elemeyi sonraya bırakır. Süreci kurtaran şey yöntem listesi değil, odanın büyüklüğü ve eleme kuralıdır.
Süreç dört adımda kapanır
- Problemi tek cümleyle yaz. İçinde çözüm geçmesin. Mobilde ödeme adımının yarısı terk ediliyor iyi bir başlangıçtır; ödeme sayfasına ilerleme çubuğu koyalım zaten bir fikirdir ve problemin yerini kapar.
- Katılımcıyı işe göre seç. Tasarımcı, geliştirici, destek ekibinden biri, mümkünse ürünü gerçekten kullanan biri. Destek ekibi çoğu oturumun en verimli katılımcısıdır, çünkü şikayetleri ezbere bilir.
- Süreli üret. Fikir turu 20 dakikayı geçmesin ve ilk 5 dakikası sessiz geçsin: herkes kendi listesini yazsın, sonra paylaşsın.
- Aynı gün ele. Fikirler tazeyken oylanır. Ertesi haftaya kalan liste, kimsenin savunmadığı bir belgeye dönüşür.
Yöntemler ve ne zaman işe yaradıkları
- Beyin fırtınası: problem yeniyse ve kimsenin hazır cevabı yoksa.
- Mind mapping: konu geniş, alt başlıkları belirsizse. Dallanma, nerede boşluk kaldığını gösterir.
- SCAMPER: elde çalışan bir şey varken (Substitute, Combine, Adapt, Modify, Put to another use, Eliminate, Reverse). Var olanı zorlamak için iyi, sıfırdan başlarken zayıf.
- Rol oynama: kullanıcı profilleri birbirinden gerçekten farklıysa. Tek tip kullanıcıda zaman kaybı.
Kalabalık oturum fikir üretmez
"Herkesi çağırın, farklı bakış açıları gelsin" tavsiyesi aritmetiğe takılır. 60 dakikalık bir oturumda 10 kişi varsa kişi başına 6 dakika düşer, üstelik o 6 dakikanın çoğu sıra beklerken erir. Sırasını bekleyen kişi kendi fikrini aklında tutmakla meşguldür, başkasınınkini dinlemez. Oturumu beş altı kişiyle kur, kalan paydaşlara üretilen listeyi ayrı bir turda göster.
Sessiz tur tam da bu yüzden işe yarar: on kişi aynı anda yazabilir, aynı anda konuşamaz.
Eleme kuralını fikir üretmeden önce koy
Üretim aşaması çalıştığında elde 40 fikir olur. Her birini üç dakika tartışırsan iki saat eder ve kimse ikinci saatte fikir değerlendiremez. Kural basit tutulur: önce oy, sonra tartışma. Herkese üçer oy ver, yalnızca oy alan fikirler konuşulsun. Liste genelde ilk turda dörtte birine iner, tartışma da zaten ilgi gören fikirlerde toplanır.
Değerlendirmede tek soru yeter: bunu bir hafta içinde küçük bir prototiple test edebilir misin? Edemiyorsan fikir kötü değildir, sadece bu turun konusu değildir.
Kaynak