Footer Site Haritası: Ne İşe Yarar, Nerede Ters Teper
Uzun bir yazının sonuna gelen ziyaretçinin iki seçeneği vardır: yukarı kaydırıp menüyü yeniden aramak ya da sekmeyi kapatmak. Footer'daki bağlantı bloğu üçüncü bir kapı açar. Ama aynı blok sitedeki bütün sayfalarda tekrarlandığı için, oraya koyduğunuz her bağlantının bedeli yalnızca footer'ın yüksekliği değildir.
Footer'ın gerçekten çözdüğü sorun
Menü, sitenin ana omurgasını taşır ve yer kısıtlıdır. Yasal sayfalar, iletişim, kargo koşulları, kariyer, bunlar menüye girecek kadar önemli değildir ama hiçbir yerden erişilemeyecek kadar da önemsiz değildir. Footer bu ikinci kümenin evidir. İkinci işlevi ise okuma sonrası: içeriği bitiren kişi zaten aşağıdadır, orada bir sonraki adımı görmesi menüye dönmesinden daha olasıdır.
Buraya kadarı klasik tavsiye. Asıl mesele, bloğun büyümeye başladığı an.
Bağlantı sayısı arttıkça ne oluyor
Bir sayfadan çıkan iç bağlantılar, o sayfanın taşıdığı ağırlığı aralarında paylaşır. Yazınızın gövdesinde sekiz bağlantı varsa her biri sekizde bir pay alır. Footer'a kırk bağlantı eklediğinizde sayfadaki toplam bağlantı kırk sekize çıkar ve gövdedeki her bağlantının payı sekizde birden kırk sekizde bire düşer, yani altıda birine iner. Kendi editoryal seçiminizle verdiğiniz bağlantıyı, kendi footer'ınızla seyreltmiş olursunuz.
Arama motorları site geneline yayılmış footer bağlantılarını bugün ham haliyle saymıyor, tekrar eden blokları tanıyıp ağırlıklarını kısıyorlar. Yani tablo bu kadar sert değil. Ama yön aynı yönde, ve seyrelme etkisi bağlantı sayısıyla doğrusal büyüdüğü için fark asıl büyük footer'larda ortaya çıkar. Otuz bağlantıyla altmış bağlantı arasındaki tercih, çoğu sitede ölçülebilir bir kazanç getirmeyen bir tercihtir.
"En çok ziyaret edilen kategorileri ekleyin" tavsiyesi neden bozuluyor
Bu tavsiye küçük bir sitede işler. İki yüz kategorili bir e-ticarette işlemez, çünkü kategori sayısı arttıkça "popüler" sınırı da belirsizleşir ve liste kendi kendine büyür. Footer sayfa yüksekliğinin üçte birine ulaştığında artık gezinme aracı değil, kimsenin okumadığı bir dipnottur.
Pratik sınır olarak şunu kullanıyorum: footer, masaüstünde tek ekranda görülebilmeli. Bu genelde üç ya da dört sütun, sütun başına altı yedi bağlantı demektir. Sığmıyorsa eleyin, kategori ekleyerek değil.
- Güven ve yasal sayfalar: iletişim, hakkımızda, gizlilik, mesafeli satış, iade
- Menüye sığmayan ama trafiği olan birkaç giriş noktası
- Destek kanalları ve varsa dokümantasyon
- Telif satırı, marka ve yıl
Eski kampanya sayfaları, kapanmış hizmetler ve "bir ara lazım olur" diye bırakılmış bağlantılar bu listede yok. Footer'ı temizlemenin en kolay yolu, her bağlantı için "bunu son altı ayda kaç kişi tıkladı" sorusunu sormaktır. Cevabı sıfır olanlar gider.
Footer site haritası ile sitemap.xml aynı şey değil
İkisi sık sık aynı cümlede geçtiği için karışıyor. Footer insanlar için, sitemap.xml tarayıcılar için. Menüden ve sitemap.xml'den zaten erişilebilen bir sayfaya footer bağlantısı vermek, keşfedilebilirlik açısından hiçbir şey katmaz.
Footer'ın indeksleme tarafında gerçek bir katkısı varsa, o katkı başka hiçbir yerden bağlantı almayan derin sayfalarda ortaya çıkar. Ama o noktada asıl sorun footer değil, bilgi mimarisidir: bir sayfaya yalnızca alt bilgiden ulaşılabiliyorsa, o sayfanın site içindeki yeri yanlış kurulmuş demektir. Footer'ı yama olarak kullanmak sorunu görünmez kılar, çözmez.
Mobilde ölçek değişiyor
Masaüstünde dört sütuna yayılan kırk bağlantı, telefonda alt alta dizilir ve üç dört ekran boyu bir duvara dönüşür. Kullanıcı sayfanın sonuna ulaşmak için o duvarı geçmek zorunda kalır. Bölümleri katlanabilir başlıklara almak burada işe yarar, ama daha basit çözüm mobilde bloğun tamamını göstermemektir: iletişim, yasal sayfalar ve iki üç ana kategori yeter.
Dokunma alanları için de standart kural geçerli, bağlantılar arasında en az 44 piksel dikey boşluk bırakın. Footer bağlantılarının yanlış tıklanma oranı sitenin geri kalanından yüksektir, çünkü hem küçük yazılırlar hem de sıkışık dizilirler.