Yaratıcı Fikir Üretmenin Üç Yöntemi ve Hangisinin Ne Zaman İşe Yaradığı

Fikir üretmek için üç yöntem gerçekten işe yarıyor: tekrar ifade, devrim ve rastgele bağlantı. Üçü de aynı sorunu hedefliyor, zihnin bir konuyu hep aynı kelimelerle düşünmesini. Ama maliyetleri ve tıkandıkları yer farklı; devrim yöntemi mesela yanlış uygulandığında elinizde değerlendiremeyeceğiniz kadar çok seçenek bırakıyor.

Şema hem hızlandırır hem yolu kapatır

Zihin yeni bilgiyi hazır kategorilere yerleştirerek hızlanır. Caddede bir ses duyarsınız, martıyı görmeden martı dersiniz. Aynı hız, bir problemi ilk tanıdığınız kalıba oturttuğunuzda pahalıya patlar: kalıbın dışındaki çözümler daha siz onları düşünmeden elenir. Üç yöntem de bu eleme adımını geciktirmek için var.

Tekrar ifade: konuyu başka kelimelerle kurun

Bir fitness uygulaması tasarlıyorsanız spor ve egzersiz kelimeleriyle başlamak sizi herkesin yaptığı şeye götürür. Konuyu direnç, onarım, oyun, alışkanlık gibi kelimelerle yeniden yazın; her kelime kendi çağrışım kümesini getirir, tasarım kararları da o kümeden çıkar. Onarım deyince sakatlık sonrası dönen kullanıcılar gündeme gelir, oyun deyince ilerleme çubuğu ve rekabet.

Yazmak tek yol değil. Konuyu çizin, akışı kağıtta canlandırın, bir başkasının gününü anlatır gibi anlatın. Hazırlık istemeyen tek yöntem bu, o yüzden en ucuzu.

Devrim: kuralı yazın, sonra silin

Konuyla ilgili doğru kabul ettiğiniz her şeyi madde madde yazın, sonra teker teker ya olmasaydı diye sorun. Fitness ancak salonda yapılır kuralını sildiğinizde evde ve ofiste egzersiz ürünleri çıkar; o pazar tam olarak böyle doğdu.

Kuralları yazmak, bir sistemin sessiz varsayımlarını yazmaya benziyor: çoğu ancak yazılınca görünür oluyor. Yöntemin tuzağı bir sonraki adımda. Sekiz kural yazdıysanız her birini tek tek ters çevirmek size sekiz senaryo verir. İkisini üçünü birlikte çevirmeye kalkarsanız olası kombinasyon sayısı 256 olur ve hiçbirini değerlendirecek vaktiniz kalmaz. Tek seferde tek kural.

Bir de şu var: kuralları listeleyebilmek için konuyu bilmek gerekiyor. Devrim, alanına yeni girmiş birinin yöntemi değil.

Rastgele bağlantı: alakasız nesneyi masaya koyun

Konuyla ilgisi olmayan bir nesne seçin, gözlük kutusu olsun, ve onun özelliklerini konunuza taşımayı deneyin. Gözlük kutusu sağlamlık, taşınabilirlik, kırılganı koruma çağrıştırır; fitness uygulamasında bu, sakatlık riski taşıyan kullanıcıya nasıl davranıldığı sorusuna açılır.

Çıkan bağlantıların onda dokuzu çöptür. Yöntem hacimle çalışır, yani on beş nesne denemeye razı olmadan sonuç beklemeyin (grup toplantısında bu sabrı görmek zor).

Hangisi ne zaman

Tekrar ifadeyi her seferinde ilk sıraya koyun; hazırlık istemiyor ve diğer iki yöntemi besleyecek kelime dağarcığını o üretiyor. Devrimi, konuyu iyi bildiğiniz ama çözümün fazla yerleşik olduğu durumlar için saklayın. Rastgele bağlantı ise ancak tıkandığınızda, elinizde hiçbir yön kalmadığında işe yarar; taze bir konuda kullanırsanız zaten dağınık olan düşünceyi büsbütün dağıtırsınız.