Tek Sayfalık Kullanıcı Araştırma Planı: Sayfaya Ne Sığar?
Bir araştırma planını tek sayfaya sığdırmak plan yazmayı kolaylaştırmaz; neyi dışarıda bırakacağınıza karar vermeye zorlar. Zor kısmı da budur. Sayfa sınırı çoğu ekipte gerçekten işe yarıyor, ama işe yaraması planın kısalığından değil, kısaltırken verilen kararlardan geliyor.
Bir sayfa bir kısıt, şablon değil
Tek sayfalık plan genelde "paydaşlar uzun doküman okumuyor" gerekçesiyle savunulur. Doğru, ama eksik. Uzun planın asıl sorunu okunmaması değil, hangi sorunun cevapsız kaldığını gizlemesi. On iki sayfalık bir belgede "kimi çağıracağız" sorusunun boş bırakıldığı fark edilmez; bir sayfada fark edilir.
Dokuz başlık bir sayfaya sığmıyor
Dolaşımdaki şablonların çoğu şu bölümleri sıralar: künye ve versiyon, paydaşlar, arka plan, amaç, araştırma soruları, yöntem, katılımcı profili, takvim, ek kaynaklar. Dokuz başlık. Normal punto ve makul satır aralığıyla bir A4 sayfasına kabaca 500 kelime giriyor, başlıkların kendisi de yer kapladığına göre bölüm başına 40-50 kelime kalıyor. Bu iki cümle demek. Şablonu olduğu gibi doldurduğunuzda ortaya çıkan şey plan olmuyor, doldurulmuş bir form oluyor.
Sayfada yeri hak eden bölüm sayısı daha az: cevaplamaya çalıştığınız soru, kime soracağınız, hangi yöntemle, ne zaman. Geri kalanı ya bir satırlık künyeye iner ya da ekte durur. Arka plan bölümü ekipteki herkesin zaten bildiği bir şeyi tekrarlıyorsa çıkarın, kimse orayı okumuyor.
Tek amaç kuralı doğru, ama denetlenmesi gerekiyor
"Tek bir amaç yazın" tavsiyesi yaygın ve yerinde. Uygulamada amaç bölümü nadiren tek cümle kalır; ikinci cümle masum görünür ve kapsamı sessizce büyütür. Bunu bir projede tam böyle gördüm: amaç iki cümleydi, ikinci cümle görüşülecek kullanıcı sayısını iki katına çıkarmıştı, farkı ancak randevu ayarlamaya başlayınca anladık.
Denetimi basit. Amaç cümlesini okuyun ve katılımcı sayısının değişip değişmediğine bakın. Değişiyorsa orada tek amaç yok, iki araştırma var.
Takvim, katılımcı bulma süresini saklıyor
Şablonların takvim bölümü başlangıç ve bitiş tarihi ister. Aradaki süreyi belirleyen şey ise çoğunlukla araştırmanın kendisi değil, katılımcı bulmak. Beş kullanıcıyla görüşmek iki gün sürer; o beş kişiyi bulmak, uygun saati ayarlamak ve gelmeyenin yerine yenisini koymak bir haftadan aşağı düşmez. Planda buna ayrılmış bir satır yoksa gecikme araştırmacının yavaşlığı gibi görünür.
Katılımcı kaynağını yöntemin hemen yanına yazın: mevcut müşteri listesi mi, destek talebi açmış kullanıcılar mı, dışarıdan panel mi. Bu tek satır planın onay aşamasında en çok işe yarayan yeri olur, çünkü tartışmayı "kaç kişi" sorusundan "bu kişilere nasıl ulaşacağız" sorusuna taşır.
Onay hızı kısalıktan gelmiyor
Sayfa sayısını düşürmenin onay süresini kısalttığı sık söylenir. Gözlem biraz farklı: kısalan doküman kararı hızlandırmıyor, kararsızlığı görünür kılıyor. Tek sayfalık planı okuyan yönetici "yöntem neden görüşme, neden anket değil" diye soruyorsa o soru uzun planda da vardı, sadece kırk sayfanın içinde kaybolmuştu. Cevabı yöntem satırına bir yan cümle olarak eklemek çoğu zaman yetiyor.
Planı bir kere yazıp onaya göndermek yerine, ilk taslağı bitmemiş haliyle paylaşın. Boş bıraktığınız yerler, doldurduğunuz yerlerden daha hızlı geri bildirim getirir.
Kaynaklar